Γιατί η Γαλλία και η Βρετανία Αποικιοκρήτησαν την Βόρεια Αμερική: Οικονομία, Στρατηγική και Πίστη
Η γαλλική και βρετανική αποικιοκρητεία του territorium που έγινε ΗΠΑ και Καναδάς δεν ήταν αναπόφευκτη—τριβόταν από υπολογισμένο ιμπεριαλístico ανταγωνισμό, οικονομική πείνα και θρησκευτική ζέστη.
1. Οικονομικοί Απευθύνσεις
Εξόρυξη Πόρων
- Εμπόριο γουνιάς: Γουνιά καστορί = «μαλακό χρυσάφι» για ευρωπαϊκές καπέλα (γαλλική εστίαση μέσω coureurs des bois)
- Αλιεία: Μπακαλιάρος Grand Banks — πρωτεΐνη για καθολική Ευρώπη (και οι δύο δυνάμεις)
- Ξύλο: Ναυτικά τιμόνια, ναυπηγία (βρετανική ναυτική υπεροχή εξαρτημένη)
Γεωργική Επέκταση
- Εμπορικές καλλιέργειες: Καπνός (Chesapeake), ρύζι/ινδικό (Καρολίνα), ζάχαρη (Καραϊβικά) — βρετανικά
- Σενιουργίες: Φεουδαλικές χορήγειες γης langs St. Lawrence — γαλλικά
Δίκτυα Εμπορίου
- Μερκαντιλισμός: Αποικίες ως αιχμάλωτες αγορές + πηγές πρώτων υλών
- Τριγωνικό εμπόριο: Βιομηχανικά → Αφρική → Σκλάβοι → Αμερικές → Πρώτες ύλες → Ευρώπη
2. Στρατηγική Γεωγραφία
Έλεγχος Υδάτων
- Ποτάμιος St. Lawrence: Πύλη προς εσωτερικό ηπείρου (γαλλική προτεραιότητα)
- Ποτάμιος Mississippi: Ηπειρωτική αρτηρία (γαλλική διεκδίκηση μέσω La Salle 1682)
- Κόλπος Hudson: Charter HBC (1670) — βρετανικό μονοπώλιο γουνιάς
- Κοιλάδα Ohio: Σημεία φωτιάς — ανταγωνιστικά φρούρια (Duquesne vs. Necessity)
Στρατιωτική Τοποθέτηση
- Φρούρια: Louisbourg (γαλλικά), Halifax (βρετανικά), Québec (και οι δύο)
- Ναυτικοί σταθμοί: Νησιά ζάχαρης Καραϊβών = στρατηγικά βενζινάδικα
- Ζώνες ασφαλείας: Συμμαχίες φυλών ως δυνάμεις μεσολάβησης
3. Θρησκευτική Ελευθερία (Κύριως Βρετανικά)
- Πουριτανοί: Massachusetts Bay (1630) — «Πόλη επί βουνού»
- Κουέικερς: Πενσυλβανία (1681) — Ιερό Πείραμα
- Καθολικοί: Μέριλαντ (1634) — Νόμος Ανεξαρτησίας
- Ουγονότες: Αποτυχημένες γαλλικές προσπάθειες (Φλόριντα, Βραζιλία) — η Γαλλία απαγόρευσε την προτεσταντική μετανάστευση
Η Γαλλία εξάγει επίσημα μόνο Καθολικισμό· η Βρετανία γίνεται καταφύγιο για δισσέννοντες.
4. Ιμπεριαλιστικός Ανταγωνισμός & Πρέστικ
- Μεγάλες Δυνάμεις ανταγωνισμός: Γαλλία vs. Βρετανία = παγκόσμιος σύγκρουση (Πόλεμος Ισπανικής Διαδοχής, Επτάετος Πόλεμος)
- Έδαφος = δύναμη: Εδαφικές διεκδικήσεις στα χάρτες = διπλωματική نفوذ
- Πληθυσμιακή πίεση: Δημογραφική έκρηξη Ευρώπης (1500-1800) χρειαζόταν εκβολείς
5. Δημογραφικοί Οδηγοί
- Γαλλία: Αργή μετανάστευση (δεσμός αγρότη, φεουδαλικές οφειλές, θρησκευτική συμμόρφωση)
- Βρετανία: Μαζική μετανάστευση (αποκλεισμός, φτώχεια, θρησκευτική ώθηση, indentured servitude)
- Αποτέλεσμα: Πληθυσμός 1750: Νέα Γαλλία ~70.000· Βρετανικές αποικίες ~1,2 εκατ.
Φυλές Πρώτων Εθνών: Ο Αποφασιστικός Παράγοντας
- Γαλλία: Μοντέλο συμμαχίας — εμπόριο, διαγάμια, στρατιωτική συνεργασία (Αλγκονκίν, Γουρόν, Αμπενάκι)
- Βρετανία: Μοντέλο εγκατάστασης — αγορά/συμφωνία γης, απομάκρυνση, λιγότερες διαγάμια
- Συμμαχία Ιροκέζων: Στρατηγικός ισορροπητής· κυρίως pro-βρετανικά (Covenant Chain)
Η Γαλλία αναζητούσε μια εμπορική αυτοκρατορία εμπορίου και συμμαχιών· η Βρετανία χτίστηκε μια αποικιακή αυτοκρατορία χωράφια και πόλεις. Το δημογραφικό βάρος της δεύτερης τελικά επικράτησε—αλλά η γαλλική κληρονομιά διαμένει στο Κεμπέκ, Λουιζιάνα και στον ίδιο χάρτη της Βόρειας Αμερικής.