Οι φάραγγες σχηματίζονται μέσω διαφόρων διεργασιών φθοράς και τεκτονικών. Οι γεωλόγοι ταξινομούν τους με βάση τον κυρίαρχο μηχανισμό και τη نتیجώμενη μορφολογία.
Ξεγλύφθηκαν από ποτάμια καθ' χιλιετίες. Τομές σε σχήμα V. Παράδειγμα: Grand Canyon (Ποταμός Κολοράντο).
Ξεγλύφθηκαν από κινούμενους παγετώνες/πάγους. Τομές σε σχήμα U, κατακόρυφα βράχια, κρεμαστές κοιλάδες. Παράδειγμα: Κοιλάδα Γιόσεμίτε.
Σχηματίστηκαν από εκτείνιση ή ρήξη κορύφωσης (κοιλάδες ρήξης). Παράδειγμα: Grand Canyon Γιάρλουνγκ Τσανγπό (Θιβέτ).
Θαλάσσια φθορά κατά μήκος βραχίων; συχνά υποβρυχίοι (υποθαλάσσιοι φάραγγες) ή φιόρδ. Παράδειγμα: Νορβηγικά φιόρδ.
Στενές, βαθείες, ελικοειδείς διόδους σε μαλακό βράχο (άμμος). Διαμορφωμένες από ξαφνικές πλημμύρες. Παράδειγμα: Antelope Canyon (Αριζόνα).
Ροές λάβας ή πυροκλαστικές καταβολές φθείρονται σε φάραγγες. Παράδειγμα: Φάραγγα Ποταμού Σνέικ (Ίνταχο).
Κατακόρυφα, σχεδόν-βάρθεια τοίχια με επίπεδο πάτωμα; συχνά ντεivité. Παράδειγμα: Φάραγγες στο Canyonlands NP (Υτάχ).
Πολλοί φάραγγες δείχνουν μικτές καταγωγές (π.χ. τεκτονική άνοδος ακολουθούμενη από ποταμοειδή ξεγλύφωση). Η ταξινόμηση βοηθά στην ανακατασκευή της εξέλιξης τοπίου.
