Η λεκάνη της Βαλτικής σχηματίστηκε σε εκατομμύρια χρόνια μέσω κινήσεων και συγκρούσεων τεκτονικών πλάκαων.
Κατά το Πλειστοκαινό (ξεκινώντας ~2 εκατομμύρια χρόνια πριν), επαναλαμβανόμενοι παγετωνισμοί καταδύσαν την κορύφωση, βαθύνοντας και ερύθρυναν τη λεκάνη. Προοδεύοντας και υποχωρώντας παγετώνες ερosionσαν το τοπίο.
~12.000 χρόνια πριν, ο τελευταίος παγετώνας υποχώρησε. Τα νερά τήξης γέμισαν τη λεκάνη, δημιουργώντας ένα αλμυρό θάλασσα συνδεδεμένο με τη Βόρεια Θάλασσα μέσω στενών στενών (Δανικά στενά), δίνοντάς της την μοναδική χαμηλή αλμυρότητα.
Η υψωση εδάφους από την απελευθέρωση βάρους πάγου συνεχίζεται, αλλάζοντας ακτογραμμές—βόρειες ακτές υψώνονται, νότιες περιοχές υποχωρούν.
Ο σταθερός Fennoscandian Shield (βορρά/ανατολή) υψώνεται αργά· η Ευρωπαϊκή Πλάκα (νότια) δημιουργεί κόλπους, χερσονήσους και νησιά.
Το ξεχωριστό χαρακτήρα της Βαλτικής Θάλασσας προκύπτει από αυτό το παιχνίδι μεταξύ τεκτονικής, παγετωνισμού, ανόρθωσης και περιορισμένης ωκεανικής ανταλλαγής.