Η Αθήνα μετέτρεψε τη Δηλιακή Συμμαχία (αντιπερσική συμμαχία) σε αυτοκρατορία, αναγκάζοντας ή υποτάσσοντας πολυάριθμες πόλεις-κράτη. Κύριες κατακτήσεις:
Νησιωτικός αντίπαλος, ναυτική απειλή. Η Αθήνα πολιορκεί και καταλαμβάνει την, εκδίδει τους Αιγινητές, εγκαθιστά κληρουχία (αποικία αποίκων). Κρίσιμη για έλεγχο Σαρωνικού Κόλπου.
Στρατηγική πόλη ισθμού. Η Αθήνα την καταλαμβάνει, χτίζει «Μακρά Τείχη» στη λιμάνι Νίσαια, ασφαλίζοντας χερσαία διαδρομή στον Κορινθιακό Κόλπο. Χάνεται αργότερα (446 π.Χ.) στην Ειρήνη των 30 Ετών.
Περιλαμβάνει τη Θήβα και τα Πλαταιές. Η Αθήνα επιβάλλει δημοκρατικά καθεστώτα μετά τη Μάχη των Οινόφυτα. Χάνεται απόφαση στη Μάχη της Κορωνείας (447 π.Χ.) — η Βοιωτία ανακτά την ανεξαρτησία.
Μεγάλο νησί απέναντι στην Αττική. Επανάσταση 446 π.Χ.; η Αθήνα την καταστέλλει, αποσπάται γαίες (Ιππόβοται), εγκαθιστά κληρουχίες. Μένει φορολογούμενη.
Κυκλαδικό νησί. Προσπάθεια αποχώρησης από τη Δηλιακή Συμμαχία. Η Αθήνα πολιορκεί, επιβάλει παράδοση, αφαιρεί στόλο, επιβάλλει φόρο. Πρώτο σημαντικό μέλος που μειώθηκε σε υποταγμένο καθεστώς.
Ουδέτερο Κυκλαδικό νησί. Η Αθήνα απαιτεί υποταγή; οι Μήλιοι αρνούνται. Πολιορκία, παράδοση, εκτέλεση ενήλικων ανδρών, καταδύλωση γυναικών/παιδιών, αθηναϊκή κληρουχία. Ο Θουκυδίδης «Διάλογος των Μήλων» ορίζει το ρεαλπολιτικ.
Αυτές οι ενέργειες άφησαν οξύτητα, οδηγώντας στον Πελοποννησιακό Πόλεμο (431–404 π.Χ.) και την τελική ήττα της Αθήνας. Η «Αθηναϊκή Αυτοκρατορία» ήταν ηγεμονία αναγκασμένου φόρου και στρατηγικών φρουρίων, όχι εδαφική anexartisiya στον σύγχρονο νόημα.