Η σχεδόν τεσσαρικοετής δικτατορία του Φρανσίσκο Φράνκο (1939–1975) αποτέλεσε αποτέλεσμα σύγκλισης στρατιωτικής δεξιότητας, πολιτικής κερδοσκοπίας, ξένης παρέμβασης και διασποράς των αντιπάλων του. Η επιτυχία του δεν ήταν αναπόφευκτη—προέκυψε από συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες που εκμεταλλεύτηκε ανημέλεια.
Ο Φράνκο ξεχώρισε νωρίς στα ισπανικά κολονιακά πολέμα στο Μαρόκο, γινόμενος ο νεότερος στρατηγός της Ευρώπης στα 33. Η φήμη του για ικανότητα και ανημέλεια του απέκτησε την πίστη του αφρικανίστα αξιωματικού σώματος—του πολεμιστικού πυρήνα του εθνικιστικού στρατού.
Κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο (1936–1939), ο Φράνκο ξεπέρασε τους ανταγωνιστικούς εθνικιστικούς στρατηγούς (Μόλα, Σανχούρχο, Γκοντέντ) μέσω υπολογισμένης υπομονής. Μετά τους θανάτους τους σε ατυχήματα ή μάχες, ανέλαβε ενιαία ηγεσία ως Generalisimo και Caudillo, συγχωνεύοντας το κόμμα Φαλαγγή και τουςCarlist παραδοσιακούς σε ένα κόμμα κράτους υπό τον έλεγχό του.
Το ναζιστικό Γερμανία και η фаσιστική Ιταλία παρείχαν κρίσιμη στρατιωτική βοήθεια: αεροπλάνα μεταφοράς που αερομεταφέραν το Στρατό της Αφρικής στην ηπειρωτική Ελλάδα, σύγχρονα βομβαρδιστικά, μαχητικά, τανκς και 100.000+ ιταλικούς στρατιώτες. Η σοβιετική βοήθεια στη Δημοκρατία ήταν πιο αργή, λιγότερο συνεπής και δέσμευτη με πολιτικά κορδέλα.
Η Δημοκρατία σπάστηκε κατά μήκος αναρχικών, σοσιαλιστικών, κομμουνιστικών και φιλελευθέρων γραμμών—εισαχθείσα από σταλινistischen καθαρίσεις μη-κομμουνιστικών αριστερών (Οι Μαϊατές του Βαρκελώνης, 1937). Η συνασπισμός του Φράνκο, αν και ιδεολογικά ασύστατος, διατήρησε σιδηρούνα πειθαρχία υπό την προσωπική του εξουσία.
Μετά τη νίκη, ο Φράνκο θεσμοποίησε τον τρόμο: 200.000+ εκτελέσεις, στρατόπεδα συγκέντρωσης, αναγκαστικές εργασιακές φάλαγγες και ένα διενεχές κράτος παρακολούθησης εξαλείψανε οργανωμένη αντίσταση για δεκαετίες.
Μετά το Σχέδιο Σταθεροποίησης του 1959—σχεδιασμένο από τεχνοκράτες του Opus Dei—ο Φράνκο εγκατέλειψε την αυτοκαρπότητα για εξαγωγή- geführt ανάπτυξη, ξεσπάοντας το «Ισπανικό Θαύμα» (1960s–1970s). Η αύξηση του επιπέδου ζωής αγόρασε παθητική αποδοχή από έναν πολεμικά κουρασμένο πληθυσμό.
Ο αντικομμουνισμός του Φράνκο τον έκανε χρήσιμο δυτικό σύμμαχο παρά την φασιστική του προέλευση. Το 1953 Pact of Madrid φέρθε αμερικανικές βάσεις και οικονομική βοήθεια, νομιμοποιώντας το καθεστώς του διεθνώς.
Ο Νόμος Διαδοχής του 1947 και η ορισμός του Γιάννης Κάρλος ντε Μπορμπόν ως κληρονόμου το 1969 εξασφάλισε μια ελεγμένη μετάβαση—αν και ο Γιάννης Κάρλος τελικά καταλύπησε τη δικτατορία μετά τον θάνατο του Φράνκο.
