Η Υστεροχαλκική Παγετώνα Του Γουισκόνσιν: Ο Τελευταίος Μεγάλος Παγετώνας Της Βόρειας Αμερικής

Όταν Παγετώνες Κάλυψαν Το Ημισέλιο Ηπειρωτικού

Η πιο πρόσφατη παγετωνική περίοδος στη Βόρεια Αμερική, η Παγετώνα Γουισκόνσιν, άρχισε ~75.000 χρόνια πριν και τελείωσε ~11.700 χρόνια πριν (αρχή του Ολοκαινού). Ήταν η τελευταία των πλειστοκαινών «παγετώνων».

Έκταση Του Παγού

• Παγετώνας Λαυρεντίδης: Κάλυπτε όλη την Καναδά, περιοχή Μεγάλων Λιμνών, Νέα Αγγλία, και έφτασε έως βόρεια Οχάιο, Ινδιάνα, Ιλinois, Μισούρι, Νεμπράσκα, Ντάκοτα, Μοντάνα, Αϊντάχο, Γουάσινγκτον.
• Παγετώνας Κορντιγιεράνας: Κάλυπτε τα Οροσειρά Χέρσου και Ρόκι Μουντάιν της Κολομβίας, Αλβέρτα, και βόρεια Γουάσινγκτον/Αϊντάχο/Μοντάνα.
• Παγετώνας Ιννουϊτιαν: Κάλυπτε τον Αρκτικό Νησιωτικό Κόσμο της Καναδά.

Στη μέγιστη έκταση (~20.000 χρόνια πριν), ο όγκος πάγου μειώνει το παγκόσμιο επίπεδο θαλάσσης ~120 μέτρα (400 ft), αποκαλύπτοντας τη Χερσαία Γέφυρα Βερίνγιας.

Αιτίες

Διακυμαίνονται από κύκλους Μιλάνκοβιτς — αλλαγές στην τροχιά της Γης (εκτρόπιαση, κλίση, προηγούμενη) που μειώναν την καλοκαιρινή ηλιοφάνεια σε υψηλές γεωγραφικές πλάτη, επιτρέποντας στο χιόνι να παραμείνει και να συσσωρευτεί. Ενισχύθηκαν από ανατροφοδότηση CO₂ (χαμηλότερα αέρη καυσίμων), αντανάκλαση άλμπεντ (πάγος αντανακλά ηλιοφάνεια), και πιθανώς ηφαιστειακά αερόσωλα.

Κληρονομιά Τοπίων

• Μεγάλες Λίμνες: Κοιλανομορφημένες από λοβούς του Λαυρεντίδη παγετώνα.
• Δακτυλικές Λίμνες, NY: Βαθύνασαν ποταμιακές κοιλάδες.
• Μοραίνες: Long Island, Cape Cod, Oak Ridges Moraine (Τορόντο), Kettle Moraine (WI).
• Δραμουλίνες, εσκέρ, κάμε, πεδία διαρρόησης σε όλη τη βόρεια ΗΠΑ και Καναδά.
• Χάνελο Scablands (WA): Καταστροφικές πλημμυρές από παγετωνική λίμνη Missoula.

Ανθρώπινο Πλαίσιο

Οι Παλαιοινδιανοί εισήλθαν μέσω Βερίνγιας κατά τη παγετώνα; η χωρίς πάγος κοιλιάδα άνοιξε ~14.000 χρόνια πριν, και ακτινωτικές διαδρομές μετανάστευσης υπήρχαν νωρίτερα. Το Younger Dryas ψυχρό σναίπερ (12.900–11.700 BP) επαναπροώθησε λίγο τον πάγο πριν την τελική υποχώρηση.