Τέσσερις Μεγάλες Αρχαίες Πολιτείες της Ασίας

Οι ιστορικοί αναγνωρίζουν γενικά τέσσερις θεμελιώδεις πολιτείες που ξεσπάσαν στην Ασία, καθεμία κεντρισμένη σε ένα σημαντικό ποταμικό σύστημα:

1. Κινεζική Πολιτεία (Κίτρινος Ποταμός / Huang He)

Πιο μακροχρόνια συνεχής πολιτεία του κόσμου. Ξεκίνησε στην Πεδιάδα Βόρειας Κίνας. Δυναστείες: Ξιά, Σανγκ, Τζου, Τσιν, Χαν, Τανγκ, Σονγκ, Γιουάν, Μινγκ, Τσίν. Συνεισφορές: χαρτί, τυπογραφία, πυρβόλο, πυξίδα, σηρικά, κονφουκιανισμός, ταοϊσμός, γραμματεία.

2. Ινδική Πολιτεία (Ποταμός Ινδός → Πεδιάδα Γάγγης)

Πολιτεία Κοιλπός Ινδού (3300–1300 π.Χ.) με σχεδιασμένες πόλεις (Χαράππα, Μοχενντζο-ντάρο). Βεδική περίοδος, Αυτοκρατορίες Μαουρίας & Γκούπτα, Μόγολ Αυτοκρατορία. Συνεισφορές: μηδέν/δεκαδικό σύστημα, γιόγκα, Βουδισμός, Ινδουϊσμός, Τζαϊνισμός, αστρονομία, μεταλλουργία.

3. Μεσοποταμική Πολιτεία (Ποταμοί Τίγρη & Ευφράτης — σύγχρονο Ιράκ)

«Κολπός της Πολιτείας.» Σούμερ, Ακκάδ, Βαβυλωνία, Ασσυρία. Συνεισφορές: γραφή κουνειφόρμια, ρόδα, κώδικες νόμου (Χαμμουράμπι), αστρονομία, μαθηματικά (βάση-60), ζικκουράτ, επική λογοτεχνία (Γκιλγκαμές).

4. Αιγυπτιακή Πολιτεία (Ποταμός Νείλος — Βορειοανατολική Αφρική, πολιτιστικά συνδεδεμένη με Δυτική Ασία)

Ενωμένη π.χ. 3100 π.Χ. Παλαιά, Μέση, Νέα Αυτοκρατορία. Συνεισφορές: πυραμίδες, ιερογλυφικά, μουμιασμός, ιατρική, γεωμετρία, ηλιοκαυτικό ημερολόγιο, μνημειακόδομή, κεντρικοποιημένο κράτος.

Σημείωση: Η Αίγυπτος είναι γεωγραφικά Αφρική αλλά βαθιά συνδεδεμένη με τη Λεβαντίν και τη Μεσοποταμία. Ορισμένα πλαίσια αντικαθιστούν την Οξους Πολιτεία (Βακτρία-Μαργιάνα) ή τις Περσική/Ελαμίτικη πολιτεύσεις για ένα αυστηρά «ασιατικό» τετράδιο.