Οι έλως, βάλτοι, και πηλοβάλτοι είναι όλοι τύποι υγρότοπων—χέρσοι υγραινόμενοι από νερό για αρκετό χρόνο ώστε να υποστηρίξουν υδρόφυτα φυτά και υδρικά εδάφη. Διαφέρουν ανάλογα με **πηγή νερού, φυτικά, και χημεία**.
| Τύπος | Πηγή Νερού | Κυρίαρχη Φυτική | Έδαφος / Χημεία | Κλειστή Λειτουργία |
|---|---|---|---|---|
| Έλος | Επιφανειακό νερό (ποταμός, λίμνη, αμπλιチュδα); πλούσιο σε μέταλλα | **Εμφανιζόμενα βλαστεύματα**: τυφάκια, πάπαρους, σέσκλια, καλάμια, άγριο ρύζι | Μεταλλικό έδαφος (υδρικό); νευράλγιο σε αλκαλικό | Απορροφητικό πλημμύρας, φίλτρο νερού, βρεφοκομία υδρόπτηνων, αποδέσμευση καρβόνου |
| Βάλτος | Επιφανειακό + υφαιρικό νερό; συχνά ποταμιακό/πλημμυρικό πεδίο | **Ξύλινα**: δέντρα (κυπάρισσος, τυπέλο, μάνγκροφ, κέδρος) + θαμνοειδή | Μεταλλικό/οργανικό; πλούσιο θρεπτικά | Αποθήκευση πλημμύρας, ξύλο, οικολογικός διάδρομος, κύκλωση θρεπτικών |
| Πηλοβάλτος | **Μόνο βροχόπτωση** (ομβροτρόφικος); απομονωμένος από υφαιρικό | **Σφάκνος μούσος** + ερικειδείς θαμνοειδή (κρανμπέρρι, μπλουμπέρι), νανίτσα ξυλοειδή | **Πηλός** (συσσωρευμένος Σφάκνος); **οξύς (pH 3–4), φτωχός θρεπτικά** | Αποθήκη καρβόνου (χιλιετίες), αρχείο παλαιόκλιματος, μοναδικά ενδημικά |
**87% υγρότοπων χαμένο από 1700** (Ramsar). **35% από 1970.** Κύριοι οδηγοί: αποστράγγιση για γεωργία, αστικοποίηση, ρύπανση, κλιματική αλλαγή.
Έλος, βάλτος, πηλοβάλτος, φέν — **όλα υγρότοποι, όλα απαραίτητα, όλα εξαφανίζονται.** Το να γνωρίζετε τη διαφορά είναι το πρώτο βήμα για να τα σώσετε.