Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι ομάδα 27 χωρών που έχουν συμφωνήσει να επιτρέψουν στους πολίτες τους να ζουν και να εργάζονται σε οποιαδήποτε χώρα υπό την ΕΕ. Αυτό το σύστημα δημιουργήθηκε το 1993 για να επιτρέψει σε ανθρώπους, νόμισμα, υπηρεσίες και αγαθά να ταξιδεύουν ελεύθερα μέσα στην ΕΕ. Αυτά τα οφέλη ισχύουν για οποιονδήποτε με διαβατήριο που εκδόθηκε από χώρα μέλη της ΕΕ, αλλά όχι για αυτούς με διαβατήρια εκτός της ένωσης.
Είναι συνηθισμένο παρεξήγημα ότι υπάρχει "Διαβατήριο ΕΕ" που καλύπτει όλες τις χώρες που rơi υπό την ΕΕ. Στην πραγματικότητα, "Διαβατήριο ΕΕ" αναφέρεται στην πραγματικότητα σε οποιοδήποτε διαβατήριο που εκδόθηκε από χώρα μέλη της ΕΕ. Αυτοί που κατέχουν τέτοια διαβατήρια μπορούν να ταξιδέψουν και να εργαστούν ελεύθερα μέσα στις χώρες της ΕΕ. Μερικά από αυτά τα οφέλη εκτείνονται επίσης σε χώρες της Περιοχής Σένγκεν, η οποία από Σεπτέμβριο 2010 αποτελείται από 25 ευρωπαϊκές χώρες.
Αυτοί που κατέχουν ευρωπαϊκή υπηκοότητα δεν είναι ταυτόχρονα αυτοί που έχουν μόνο μόνιμη κατοικία στην ΕΕ. Ένα άτομο μπορεί να γίνει πολίτης της ΕΕ μόνο μέσω γέννησης, γάμου, μακροχρόνιας κατοικίας και οικογενειακών σχέσεων. Μόνο αυτοί με ευρωπαϊκή υπηκοότητα επιτρέπεται να κατέχουν ευρωπαϊκό διαβατήριο. Εν ώ, ένα άτομο με κατοικία κατέχει ξένη υπηκοότητα, αλλά έχει νόμικο δικαίωμα να ζει και να εργάζεται σε χώρα της ΕΕ. Ωστόσο, οι κανόνες και ρυθμίσεις σχετικά με το δικαίωμα ενός ξένου να κατοικεί σε κράτος μέλος της ΕΕ εξαρτώνται από την χώρα.
Αυτοί που έχουν ευρωπαϊκή υπηκοότητα επιτρέπεται να ταξιδεύουν ελεύθερα σε όλο το χώρο των χωρών υπό την ΕΕ και την Περιοχή Σένγκεν χωρίς να περιορίζονται από εσωτερικούς ελέγχους συνόρων ή απαιτήσεις βίζας. Ωστόσο, ως του Σεπτεμβρίου 2010, έγκυρο διαβατήριο ή ID κάρτα απαιτείται ακόμα για Βουλγαρία, Κύπρο, Ιρλανδία, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο καθώς αυτές οι πέντε χώρες δεν είναι μέλη της Σένγκεν. Από την άλλη πλευρά, η Ισλανδία, η Νορβηγία και η Ελβετία είναι μέλη της Σένγκεν αλλά δεν είναι στην ΕΕ. Ένας πολίτης της ΕΕ πρέπει επίσης να παρουσιάσει έγκυρο διαβατήριο και ID κάρτα όταν μπαίνει ή βγαίνει από την ΕΕ στα εξωτερικά σύνορα.
Οι μη πολίτες της ΕΕ απαιτούν έγκυρο ξένο διαβατήριο και βίζα για να μπουν σε κράτη μέλη της ΕΕ. Εξαιρέσεις είναι χώρες που έχουν επιτραπεί βίζα-ελεύθερη είσοδο σε κράτη μέλη της ΕΕ για περιορισμένο χρονικό διάστημα, συμπεριλαμβανομένων Αυστραλίας, Καναδά, Κροατίας, Ιαπωνίας, Νέας Ζηλανδίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, η λίστα εκείνων που απαιτούν βίζα για ταξίδι στο Ηνωμένο Βασίλειο ή την Ιρλανδία είναι ελαφρώς διαφορετική από άλλες χώρες της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι οι ξένοι πρέπει να ελέγξουν ποια έγγραφα βίζας απαιτούνται από αυτούς πριν ταξιδέψουν σε αυτές τις χώρες. Ορισμένοι συνόρια αξιωματικοί της ΕΕ μπορεί επίσης να ζητήσουν υποστηρικτικά έγγραφα, όπως επιστολές πρόσκλησης, απόδειξη διαμονής και εισιτήρια επιστροφής. Οι ταξιδιώτες πρέπει να ελέγξουν αν χρειάζεται να παρέχουν αυτές τις πληροφορίες πριν προσπαθήσουν να μπουν στην ΕΕ.
