Πώς ασφάλισαν οι ΗΠΑ τα δικαιώματα κατασκευής του Διωρύγματος του Παναμά;
Οι ΗΠΑ απέκτησαν δικαιώματα διωρύγματος μέσω συνδυασμού διπλωματίας, κανονιακοής διπλωματίας, και χρηματοδοτικού δρέπανος:
- Συμβόλαιο Χέι-Χεράν (1903): Διαπραγματεύτηκε με Κολομβία για 100-χρονια ενοικίαση ζώνης 6 μίλια. Γερουσία Κολομβίας απέρριψε (κυριαρχία, αποζημίωση).
- Ανεξαρτησία Παναμά (3 Νοε 1903): Αμερικανικά πολεμικά πλοία (USS *Nashville*) εμπόδισαν κινήσεις κολομβιανού στρατού· Παναμάνι επαναστατές ανακοίνωσαν ανεξαρτησία με ενθάρρυνση ΗΠΑ. ΗΠΑ αναγνώρισαν την Παναμά αμέσως.
- Συμβόλαιο Χέι-Μουνάου-Βαρίλια (18 Νοε 1903): Υπογράφηκε από Γάλλο μηχανικό Φιλιπ Μπουνάου-Βαρίλια (πρέσβης Παναμά) και Γραμματέα Επικρατείας Τζον Χέι. Όροι:
- ΗΠΑ λαμβάνουν αιώνια έλεγχο ζώνης 10 μίλια πλάτους.
- Δικαιώματα κατασκευής, λειτουργίας, άμυνας, και διακυβέρνησης Ζώνης.
- Παναμά λαμβάνει 10 εκατ. $ προκαταβολή + 250.000 $ ετήσιο ενοίκιο (αυξήθηκε αργότερα).
- Παναμά διατηρεί κυριαρχία στην υπόλοιπη επικράτεια.
Η κατασκευή ξεκίνησε 1904· ολοκληρώθηκε 1914. Τα Συμβόλαια Τορρίχος-Κάρτερ 1977 μεταέφεραν πλήρη έλεγχο στην Παναμά μέχρι 31 Δεκ 1999.