Το 14ο αιώνα—σημειωμένο από τον Μαύρο Θάνατο, τον Εκατονταετή Πόλεμο, την κλιματική ψύξη, και την εμπορική επανάσταση—είδε άνευ προηγούμενων τάσεις εντός τεχνικών και εμπορικών σωματείων σε όλη την Ευρώπη. Αυτά τα ιδρύματα, ποτέ σταθεροποιητικές δυνάμεις, γίνονται αρένες πικρής σύγκρουσης. Οκτώ διασυνδεδεμένοι παράγοντες οδήγησαν την ταραχή.
Το μακροπρόθεσμο εμπόριο επεκτάθηκε· η χρηματιστική οικονομία αντικατέστησε το χαρτοεμπορία. Εμπορικοί καπιταλιστές παρακάμψαν τους ελέγχους των σωματείων απασχολώντας αγροτικούς τεχνίτες (το putting-out system), εισάγοντας ξένα αγαθά, και χρηματοδοτώντας παραγωγή. Οι αστικοί μάρτυρες αντιμετώπισαν ανταγωνισμό τιμών που δεν μπορούσαν να αντέξουν υπό σταθερές τιμές, ρυθμισμένη ποιότητα κανόνες σωματείας.
Καινοτομίες—οριζόντιος ύφανσης, ροδάκι, βελτιωμένη μεταλλουργία, τυπογραφία (τέλη 14ου αι.)—αύξησαν την παραγωγικότητα αλλά απένεμα τους παραδοσιακούς τεχνίτες. Οι μάρτυρες που επένδευσαν σε νέες μέθοδους κέρδισαν πλεονέκτημα· συντηρητικοί μάρτυρες αντέστησαν, φοβούμενοι φθορά πρότυπων μαθητείας και του δικού τους status.
Οι διατάξεις σωματείας σταθεροποίησαν μισθούς, τιμές, ώρες εργασίας, πρότυπα ποιότητας, και φράγματα εισόδου (απαιτήσεις masterpiece, υψηλά τέλη). Σε δυναμική οικονομία, αυτά έγιναν straitjackets. Μάρτυρες που ζητούσαν ευελιξία συγκρούονταν με φύλακες που επιβάλλονταν παρωχημένοι κανόνες. Παράδειγμα: Σωματεία Υφαντών Λονδίνου vs. ανεξάρτητοι παραγωγείς «broadcloth».
Λίγοι μάρτυρες συγκέντρωσαν κεφάλαιο, πολλαπλά εργαστήρια, και πολιτική επιρροή—γίνονται شبه-εργοδότες. Η πλειοψηφία παρέμεινε μικροί μάρτυρες· οι μαθητές αντιμετώπισαν αδρανή μισθούς και μπλοκαρισμένη πρόοδο. Συλλόγοι μαθητών (π.χ., compagnonnages στη Γαλλία, Gesellenbruderschaften στη Γερμανία) διαμορφώθηκαν για να ζητήσουν καλύτερη αμοιβή, οδηγώντας σε απεργίες (πρώτη καταγεγραμμένη: 1345, φλωρεντίνεσ υφαντές μαλλιού).
Μονάρχες (Εδουάρδος III, Φίλιππος IV, Κάρλος IV) επέβαλαν έλεγχο στα σωματεία: φορολόγησαν τα, ανέδειξαν φύλακες, χάρισαν μονοπώλια σε αγαπημένους. Η αυτονομία των σωματείας—ποτε κοινωνικό πνεύμα—έκλειψε. Οι μάρτυρες αντεπίστησαν και την βασιλική παρέμβαση και τους συναδέλφους που συνωμόσπονσαν με τον θρόνο.
Μετά τον Μαύρο Θάνατο (1347–1351), η έλλειψη εργατικών χεριών άνυψε τους μισθούς αλλά τα σωματεία λοبيάρισαν για μέγιστους μισθούς (Statute of Laborers, Αγγλία· παρόμοιοι νόμοι αλλού). Οι επιζήσαντες τεχνίτες αντιμετώπισαν βαρύτερα φόρτα εργασίας. Μετανάστευση στις πόλεις πρήσινε τις τάξεις μαθητών, επιδεινώνοντας τον ανταγωνισμό για μάρτυρες θέσεις.
Οι ολιγαρχίες σωματείας περιορίζαν την ψήφο στους μάρτυρες τεχνίτες—συχνά ένα στενό κύκλωμα. Μαθητές, μαθητευόμενοι, γυναίκες (εκτός χήρες), και μειονότητες δεν είχαν φωνή. Ενστάσεις για τέλη, συνθήκες εργασίας, και διαφθορά δεν είχαν θεσμική έξοδο.
Αύξηση εμπορικών επιχειρηματιών, κρατικά χαρτισμένες εταιρείες, και πρώιμο κεφαλαϊσμός υποέβαλαν την οικονομική λογική των σωματείας. Οι μάρτυρες αισθάνονταν παρωχημένοι· κάποιοι διπλασίασαν τους περιορισμούς, άλλοι ζήτησαν κρατικές θέσεις ή εμπορικά partnerships. Οι εσωτερικές ρήξεις βάθισαν.
Μέχρι το 1500, τα σωματεία επιβίωναν αλλά μετασχηματιζόταν: περισσότερο ρυθμιζόμενα από κράτη, λιγότερο οικονομικά κυρίαρχα, ολοένα και πιο τελετουργικά. Οι συγκρούσεις του 14ου αιώνα ήταν οι πόνοι γέννησης του πρώιμου κεφαλαϊσμού και του σύγχρονου εργατικού κινήματος.
