Αυτοχθόνοι Λαοί Υποarktικού: Πατρίδες σε Όλο το Βόρειο Δάσος
Ο πολιτισμικός χώρος Υποarktικού εκτείνεται στη ζώνη βορειώδους δάσους σε όλη την Βόρεια Αμερική — μια τεράστια ζώνη πεύκων, πευκών, τορφωτών υγρότοπων, λιμνών και σκληρών χειμώνων. Οι αυτοχθόνοι λαοί της έχουν ευδοκιμήσει εδώ για χιλιετίες.
Γεωγραφικό Εύρος
- Καναδάς: Γιούκον, Βόρειες Εδαφότητες, Νουνάβουτ (δυτικά), Βόρειο Μπορούμπι Κολομβία, Αλμπέρτα, Σασκatcheβάν, Μανιτομπά, Οντάριο, Κεβέκ, Λαμπράντορ.
- ΗΠΑ: Εσωτερική Αλάσκα (βορρά του Όρους Αλάσκα).
Όρια: Τούνδρα (βορρά), Βόρειο Δυτικό/Πλατύ (δυτικά), Μεγάλες Λίμνες/Αγιος Λоренσός (νοτιοανατολικά), Ανατολικά Δάση (νότου).
Κύριες Πολιτισμικές Ομάδες (Γλωσσικές Οικογένειες)
| Γλωσσική Οικογένεια | Λαοί (Παραδείγματα) | Κεντρική Περιοχή |
|---|
| Αλγονκιαν | Κρί (Νεχιγιαουάκ), Ιννού (Μοντάγνα/Νασκάπι), Οτζιβγουέ (Ανισινάμπε), Αλγκονκίν, Ατικαμέκ | Κόλπος Χάντσον/Τζέιμς Μπέι δυτικά μέχρι Ροκί; Μεγάλες Λίμνες βορρά |
| Αθαμπασκάν (Ντενέ) | Ντενέ (Τσιπεγιάν, Σλέιβι, Ντογκριμπ/Τλιτσό, Γκβίτσιν), Κάρριερ, Σεκάνι, Τανάνα, Κογιούκον, Ατνά | Δυτικό Υποarktικό (ΑΚ, ΓιΤ, ΝΤ, ΒΔ Μπορούμπι Κολομβία, Αλμπέρτα, Σασκatcheβάν) |
| Μονογενής | Κτουνάξα (Κουτεναί) — ξεχωριστός | Οροπέδιο Ροκί Μάνταιν Τρέντς (Μπορούμπι Κολοombia/ΜΤ/ΑΙ) |
Παραδοσιακές Προσαρμογές
- Κινητικότητα: Μικρές, ευέλικτες ομάδες· εποχιακά γύρα (κυνηγά/παγιδεύει/ψαρέμα/συλλέγει). Χιονοπέδιλα, τομπόγκαν, κανοέ μπεντζμπάρκ.
- Διατροφή: Αλόκη, καρίμπου (βαρραν-γκράουντ & γαλακτικό), ψάρια (λευκόψαρο, λούτσος, σαλμός), υδατόπουλα, βάκκαλια, ρίζες. Χειμώνες λιμοκτονίας διαχειρίζονταν με αποθήκευση, κοινωνική μοιρασμός, πνευματικά πρωτόκολλα.
- Στέγη: Κωνική σκηνή (παραλλαγή tipi), θόλος γκικούαμ, ημι-υπόγεια χειμερινά σπίτια.
- Τεχνολογία: Μπεντζμπάρκ καρέκλα (κανοέ, δοχεία, σκούληκες), ρίζα πεύκου, μπαμπίτς (δερμάτινα), εργαλεία οστών/κερατοειδών, χαλκός (υπόγειος).
- Πνευματικότητα: Ζωοί δεσπότες, δύναμη ονείρων, σαλευόμενη σκηνή, Μιντεγουίν (Αλγκονκιαν), ταβού κυνηγιού.
Κολονιαλικές Επιπτώσεις & Ανθεκτικότητα
- Εμπόριο γουναριών (1700s–1900s) — εξάρτηση, νόσους, ιεραποστολές, αλλά και οικονομική 대리επιθετικότητα.
- Συνθήκες (Αριθμημένες Συνθήκες 1–11 Καναδάς; Νόμος Αποζημιώσεων Αυτοχθόνων Αλάσκα 1971).
- Σχολές κατασκηνώσεως, αναγκαστική καθέδραση, καταστολή γλώσσας.
- Σήμερα: Δικαιώματα γης, αυτοδιοίκηση (π.χ. Τλιτσό, Νισγάα, Κυβέρνηση Κρί), αναζωογόνηση γλώσσας, συνεργαστική διαχείριση (καρίμπου, πάρκα), ισορροπία αστική/αγροτική.
Το Υποarktικό δεν είναι «σκληρή έρημος» για τους λαούς της — είναι σπίτι, φαρμακείο, βιβλιοθήκη, ναός και ταυτότητα.
