Μεσογειακό ύφεση: Εμπορικές διαδροές μετατόπισαν από Μεσόγειο στον Ατλαντικό· Βενετία, Γένοβα, Ρώμη ξεφτίλησαν ενώ Λισαβόνα, Αντβερπέν, Αμστελδάμ ανήλθαν.
Αύξηση Ατλαντικών αυτοκρατοριών: Πρωτεσταντικές χώρες κυρίαρχαν στο ατλαντικό εμπόριο, αποικίστηκαν τις Αμερικές, χτίσαν εμπορικά δίκτυα. Ισπανία, Αγγλία, Γαλλία, Ολλανδική Δημοκρατία, Σουηδία γίνονται αποικιακές δυνάμεις.
Ανάπτυξη καπιταλισμού και τραπεζικής: Η εθική ατομικής ευθύνης της Reforma τρέφει καπιταλισμό, συμμετοχικές εταιρείες, τράπεζες. Αμερικανικά πολύτιμα μέταλλα προκάλεσαν πληθωρισμό, ωθώντας οικονομική καινοτομία.
Επέκταση εμπορίου: Παγκόσμιος εμπόριος έφερε νέα αγαθά, ιδέες· εμπορικά γκόλντ και εμπορικές εταιρείες ευδοκίμησαν.
Αύξηση εθνικοκρατών: Θρησκευτικά και πολιτικά όρια συστοίχισαν· μοναρχίες αρπάξανε εκκλησιαστικά περιουσιακά στοιχεία, κεντροποιήσαν εξουσία· εμπορικισμός κυριάρχησε.
Θρησκευτικοί πόλεμοι και ειρήνη: Τριάνταχρονος Πόλεμος (1618‑48) αναδιαμόρφωσε εδάφη· Ειρήνη της Βεστφαλίας (1648) καθιέρωσε θρησκευτική ανοχή και νέα σύνορα.
Προσαρμογή συμμαχιών: Καθολικό μπλοκ (Ισπανία, Γαλλία) vs Πρωτεσταντικό (Αγγλία, Ολλανδία, Σκανδιναβία)· η διπλωματία γίνεται πυλώνας.
Εμφάνιση Κοινοβουλίου: Στην Αγγλία, το Κοινοβούλιο απέκτησε δύναμη, θεμελιώνοντας συνταγματικές βάσεις.
Χωρισμός Εκκλησίας-κράτους: Η διακυβέρνηση γίνεται πιο κοσμική· έννοιες θρησκευτικής ελευθερίας εμφανίζονται.
