Η Ρουμανία μπήκε στον Δ΄ ΠΠ ως σύμμαχος των Γερμανών (Νοέμβριος 1940), άλλαξε πλευρά μετά την πτώση του Βασιλιά Μιχαήλ (23 Αυγούστου 1944), και πολέμησε μαζί με Σοβιετικούς μέχρι το τέλος. Οι στρατιωτικές της παρεμβάσεις και οι εδαφικές συνθήκες αντανακλούν αυτή την דרמטική αναστροφή.
Η Ρουμανία συνέβαλε την 3η και 4η Στρατιά (~200.000 άνδρες) φρουρώντας τα πλευρά του γερμανικού 6ου Σώματος Στρατιάς. Η Επεξεργασία Ουράνους (Νοέμβριος 1942) τις έθραυσε—~70.000 νεκροί/τραυματίες/αιχμάλωτοι. Καταστροφική απώλεια; τέλειωσε την επιθετική ικανότητα.
Ρουμανικές μονάδεςστήριξαν την βόρεια κέλυφος του γερμανικού 9ου Σώματος. Περιορισμένη συμμετοχή· συνολική γερμανική αποτυχία. Περαιτέρω εξαντλήθηκαν ρουμανικά θωρακισμένα/πεζικά.
Σοβιετικά 2ο/3ο Ουκρανικά Μέτωπα θραύσαν γερμανικό 6ο Σώμα και ρουμανικές 3η/4η Στρατιές στη Μολδαβία. Αποφασιστική Σοβιετική νίκη; έσπειρε την πτώση του Βασιλιά Μιχαήλ (Αυγ 23), μετάβαση Ρουμανίας στους Συμμάχους.
Γερμανική προσπάθεια κατάληψης Βουκουρέστιας μετά την πτώση (Επεξεργασία Μαξιμιλιάν). Ρουμανικές δυνάμεις, πλέον Συμμάχοι, αντέστησαν με Σοβιετική υποστήριξη. Γερμανοί αναχώρησαν· Ρουμανία ασφαλίστηκε.
Ρουμανικές στρατείες πολέμησαν στην Τρανσυλβανία, Ουγγαρία, Τσεχοσλοβακία (Αποστρατεία Πράγας). ~540.000 υπηρέτησαν στη πλευρά των Συμμάχων· ~160.000 απώλειες.
Η Ρουμανία παραχώρησε τη Νότια Δοβρουτζα (Καντριλάτερ) στη Βουλγαρία υπό γερμανική/ιταλική διαμεσολάβηση. Ακολούθησε ανταλλαγή πληθυσμού.
Γερμανία/Ιταλία διέμεσαν: Βόρεια Τρανσυλβανία στην Ουγγαρία· Νότια Τρανσυλβανία παρέμεινε ρουμανική. (Το Τριάνου 1920 έδωσε όλη την Τρανσυλβανία στη Ρουμανία.)
Σκαρίφιση με ΕΣΣΔ/ΗΕ/ΗΠΑ: Η Ρουμανία επαναφέρθηκε στα σύνορα του 1940 (εκτός Βόρεια Τρανσυλβανία επιστράφηκε, Νότια Δοβρουτζα παρέμεινε βουλγαρική), πλήρωσε $300εκατ. αποζημιώσεις, δέχθηκε Σοβιετική κατοχή. Συνθήκη Παρισίου (1947) επιβεβαίωσε.
Πτώση της Ρουμανίας στους Κεντρικούς Δυνάμεις. Ακυρώθηκε από το Βερσαλλικό. Ασχετος για τον Β΄ ΠΠ.
Η εμπειρία της Ρουμανίας στον Β΄ ΠΠ: καταστροφικές απώλειες Ανατολικού Μέτωπου, εδαφική αποκοπή (1940), θεατρική αναστροφή 1944, βαριές μάχες πλευράς Συμμάχων, μετά-πολεμική Σοβιετική κυριαρχία. Οι συνθήκες αντανακλούν διαμεσολαβήσεις μεγάλων δυνάμεων· οι μάχες αντανακλούν μια μεσαία δύναμη παγιδευμένη μεταξύ γιγάντων.
