Αν και και οι τρεις είναι βαλκανικές χώρες με οθωμανική ιστορία, η Αλβανία ξεχωρίζει σε εθνότητα, θρησκεία, γλώσσα και μετακομμουνιστική πορεία.
| Διάσταση | Αλβανία | Ρουμανία | Βουλγαρία |
|---|---|---|---|
| Εθνότητα | ~98% Αλβανοί (Γκέγκ/Τόσκ) | ~89% Ρουμανοί• μειονότητες: Ουγγοί (6%), Ρομά (3%) | ~85% Βούλγαροι• μειονότητες: Τούρκοι (9%), Ρομά (5%) |
| Θρησκεία | Πλειοψηφία Μουσουλμάνοι (~56% Σούννι, 10% Μπεκτάσι)• Χριστιανική μειονότητα (Καθολική/Ορθόδοξη). Διέθνο κράτος. | ~82% Ρουμανική Ορθόδοξη | ~76% Βουλγαρική Ορθόδοξη |
| Γλώσσα | Αλβανικά (Ινδοευρωπαϊκή μονάδα• διάλεκτοι Γκέγκ/Τόσκ) | Ρουμάνικα (Ρομαντική• λατινική προέλευση) | Βουλγάρικα (Νότια Σλαβικά• κυριλλικό αλφάβητο) |
| Πολιτική | Κοινοβουλευτική δημοκρατία• Πρωθυπουργός = ηγέτης κυβέρνησης• Πρόεδρος = τελετουργικός. | Ημι-προεδρική• Πρόεδρος (άμεση εκλογή) + Πρωθυπουργός μοιράζονται εξουσία. | Ημι-προεδρική• Πρόεδρος + Πρωθυπουργός μοιράζονται εξουσία. |
| Ιστορία | Ιλλυρικές ρίζες• Οθωμανική 1478–1912• απομονωμένο σταλινιστικό (Χότζα) 1946–91• αργή άνοιξη. | Δακιακές/Ρωμαϊκές ρίζες• Οθωμανική κυριαρχία• Βασίλειο 1881• κομμουνισμός 1947–89 (Τσαουσεσκού). | Πρώτο Βουλγαρικό Βασίλειο 681• Οθωμανική 1396–1908• κομμουνισμός 1946–89• νωρίς ΕΕ/ΝΑΤΟ. |
| ΕΕ/ΝΑΤΟ | ΝΑΤΟ 2009• υποψήφια ΕΕ (διαπραγματεύσεις 2022) | ΝΑΤΟ 2004• ΕΕ 2007 | ΝΑΤΟ 2004• ΕΕ 2007 |
| Οικονομία | Χαμηλότερο ΑΕΠ/κέφαλο• αποστολές, τουρισμός, ενέργεια, μετάλλευμα. | Ανώτερο-μέσο• αυτοκίνητα, Πληροφορική, γεωργία, υπηρεσίες. | Ανώτερο-μέσο• τουρισμός, βιομηχανία, γεωργία. |
ΗISTINCT μουσουλμανική ταυτότητα, η μοναδική γλώσσα και η αργότερα έξοδος από την απομόνωση κάνουν την Αλβανία την εξαίρεση μεταξύ των τριών.
