Η μετασοβιτική ανεξαρτησία επέτρεψε σε πρώην χώρες Ανατολικού Μπλοκ (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Βαλτικές κ.λπ.) να ενταχθούν στην ΕΕ, διπλασιάζοντας το μέγεθος και τη διαφοροποίησή της.
Η ιδεολογική διαίρεση της Ευρώπης διαλύθηκε, επιτρέποντας πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ενσωμάτωση σε όλο τον ηπειρωτικό χάρτη.
Αυταρχικά καθεστώτες πέφτησαν· η ΕΕ προώθησε δημοκρατικά ιδρύματα, νομική κυριαρχότητα και προστασία δικαιωμάτων στα νέα μέλη.
Ολοκλήρωση Ενιαίας Αγοράς, υιοθέτηση ευρώ (1999/2002), και αύξηση εμπορίου/επενδύσεων εντός ΕΕ, ενίσχυσαν την ανάπτυξη.
Διακίνηση χωρίς σύνορα εκτάθηκε στην Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη, βελτιώνοντας την κινετικότητα και την ανταλλαγή.
Τα κράτη μέλη άρχισαν να συντονίζουν διπλωματικές και ασφαλειακές απαντήσεις σε παγκόσμιες κρίσεις.
Οικονομικές ανισότητες, νομική αρμονικοποίηση και πολιτιστική ποικιλότητα δοκιμάζουν την συνοχή της ΕΕ.
Χρεοκοπικές κρίσεις στη Νότια Ευρώπη ξέσπασαν 긴φροσύνη, με βαθιές κοινωνικές επιπτώσεις.
Ευρωσκεπτικιστικά, εθνικιστικά κινήματα προκαλούν τα κυριάρχα κόμματα και την ενότητα της ΕΕ.
Η έξοδος του ΗΒ σήμανε την πρώτη έξοδο κρατους μέλους, υπογραμμίζοντας εσωτερικές τόνους.
Η Ευρώπη συνεχίζει να πλοηγείται στην ένταξη, την κυριαρχότητα και την ταυτότητα σε αλλαγόμενο γεωπολιτικό τοπίο.