Γιατί Το ΝΑΤΟ Βόμβαρδε Το 1999 Τη Σερβία: Ο Πόλεμος Του Κοσσοβού
Η 78ήμερη αεροπορική εκστρατεία του ΝΑΤΟ (Operation Allied Force, 24 Μαρτίου – 10 Ιουνίου 1999) εναντίον της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας (Σερβία + Μαυροβούνιο) εναύστριξε από την κρίση του Κοσσοβού.
Ιστορικό
- Κοσσοβό: Αυτονομοκατάστατη επαρχία Σερβίας, ~90% αλβανική εθνότητα, ζητούσε ανεξαρτησία.
- 1998–1999: Επαναστατική Ένωση Κοσσοβού (KLA) → σκληρή καταστολή σερβικής αστυνομίας/στρατού → εθνικός καθαρισμός, ~10.000 νεκροί, ~1εκατ. εκτοπισμένοι.
- Διπλωματία Απέτυχε: Συμφωνίες Ραμπουγιέ (1999) απορρίφθηκαν από Μιλόσεβιτς• ΣΣΟΗ αποκλιμάκωσε (βέτο Ρωσίας/Κίνας).
Στόχοι ΝΑΤΟ
- Τερματισμός βίας και καταστολής στο Κοσσοβό.
- Ανάκληση σερβικού στρατού/αστυνομίας/παραπολεμικών.
- Ανάπτυξη διεθνών ειρηνοφυλάκων (KFOR).
- Επιστροφή προσφύγων• θεσμός πολιτικού πλαισίου (Συμβούλιο Ασφαλείας 1244).
Εκστρατεία & Αποτέλεσμα
- 78 ημέρες, 38.000 πτήσεις, 10.000+ επιθέσεις. Στόχοι: αεροπορικές άμυνες, ηγεσία/έλεγχος, γέφυρες, πετρέλαιο, τηλεόραση, στρατιωτικά.
- Αντιπαραθέσεις: Αθώα θύματα (~500–1.500), βόμβαρδισμα κινεζικής πρεσβείας (λάθος), العنقودية όπλα, νομιμότητα χωρίς άδεια ΣΣΟΗ.
- Ιούνιος 1999: Μιλόσεβιτς αποδέχεται σχέδιο G8 → Συμφωνία Κουμάνιοβο → ανάκληση Σερβίας → ανάπτυξη KFOR.
- Συμβούλιο Ασφαλείας 1244: Κοσσοβό υπό προσωρινή διοίκηση ΟΗΕ• Σερβία διατηρεί κυριαρχία.
Επακόλουθα
- 2008: Κοσσοβό δηλώνει ανεξαρτησία (αναγνωρισμένη από ~100 κρατών• όχι Σερβία, Ρωσία, Κίνα, ΕΕ διασπασμένη).
- Σερβία: δημοκρατική μετάβαση (Μιλόσεβιτς απεβλήθη 2000, πέθανε 2006 στη φυλακή Χάγης).
- Διάλογος συνεχίζεται: ανθρωπιστική παρέμβαση vs παραβίαση κυριαρχίας• προηγούμενο για R2P (Ευθύνη Προστασίας).