Δέλτα Γάγγη-Μπραχμαπούτρας: Το μεγαλύτερο δέλτα του κόσμου στο Μπαγκλαντές και Δυτική Βεγγαλία

Το Δέλτα Γάγγη-Μπραχμαπούτρας (επίσης Δέλτα Σουνταρμπανς ή Βεγγαλικό Δέλτα) εκτείνεται σε 105.000 τετρ. χλμ² (41.000 τετρ. μίλια) στο Μπαγκλαντές (~60%) και τη Δυτική Βεγγαλία της Ινδίας (~40%)—το μεγαλύτερο δέλτα του κόσμου.

Μορφογénεση

Συνέλευση τριών ηπειρωτικών ποταμών:

• Γάγγης (Γκαγκα): 2.525 χλμ, ιερά, πυκνο πληθυσμένη λεκάνη
• Μπραχμαπούτρα (Γιαρλούν Τσανγκπό → Τζαμουνά): 3.848 χλμ, μεγαλύτερο φόρτιο ιθμάτων
• Μεγκνά: Σχηματίζεται στο Μπαγκλαντές από συνέλευση Σουρμα/Κουσιάρα

Συνδυαστική ροή: ~38.000 m³/s (μουσσώνας) — 3η παγκοσμίως μετά Αμαζονία, Κονγκό. Φόρτιο ιθμάτων: ~1 δισ. τόνους/έτος.

Οικολογία: Τα Σουνταρμπανς

Το μεγαλύτερο δάσος μανγκρόβιων του κόσμου (10.000 τετρ. χλμ²). UNESCO τόπος. Τίγρεις Βεγγαλίας, δελφίνια Ιραβάντι, αλάτινα κροκοδείλια, 260+ είδη πουλιών. Προστασία από κυκλώνες για εσωτερικούς εκατ. πληθυσμούς.

Ανθρώπινη Γεωγραφία

• Πληθυσμός: 150–200εκατ. στη ζώνη δέλτας (μεταξύ πυκνότερων αγροτικών πληθυσμών στη Γη)
• Γεωργία: Ρύζι (3 συγκομιδές/έτος), πίτσα, τσάι, ψάρια, γαρίδες
• Πόλεις: Ντάκχα (22εκατ.), Καλκούτα (15εκατ.), Κουλνά, Μπαρισάλ, Ρατσαχί
• Λιμένες: Τσιταγκόγκ, Μονγκλά, Καλκούτα/Χαλντία

Απειλές

• Αύξηση επιπέδου θαλάσσης (δέλτα υποβιβάζεται 2–4 mm/έτος· θάλασσα ανεβαίνει 3–4 mm/έτος)
• Φράγμα Φαρακά (Ινδία) μειώνει ξηρή ροή → ειςχώρηση αλατότητας
• Ασβέστιο στο υφαιστικό νερό (φυσικό, επηρεάζει 30εκατ.+)
• Ενίσχυση κυκλώνων (Αμπάν 2020, Σίντρ 2007)
• Ρύπανση: βιομηχανική, γεωργική, αστική

Το δέλτα τρέφει και απειλεί εκατομμύρια. Η μοίρα του είναι η κλιματική κρίση σε μικροκλίμα.