Ποιος Απεδίωξε την Ισπανική Κυριαρχία στη Νότια Αμερική; Μια Πλήρης Συμμαχία

Η απόρριψη της ισπανικής κυριαρχίας δεν ήταν μια κίνηση αλλά μια ηπειρωτική κύμα επαναστάσεων (1808–1826) που οδηγήθηκε από μια ποικιλόμορφη συμμαχία:

Κύριοι Ακτορές

• Κρεόλους (Αμερικανικά Γεννημένοι Λευκοί): Η ηγετική τάξη. Απογοητευμένοι από αποκλεισμό από υψηλά καθήκοντα (συντηρούμενα για Πενινσουλάρες), εμπορικούς περιορισμούς και φορολογία. Ηγέτες: Μπολίβαρ, Σαν Μαρτίν, Ιдалγκο, Μορέλος, Σουκρέ, Ο'Χίγκινς, Αρτίγκας.
• Μεστίζοι & Ιθαγενείς Λαοί: Η μάζα της βάσης. Κίνητρα από απώλεια γης, φόρους tributo, αναγκαστική εργασία (μίτα) και εθνική διακρίσεις. Συχνά κινητοποιημένοι από Κρεόλους ηγέτες αλλά με δικά τους πλάνα (π.χ. επανάσταση Τουπάκ Αμαρού II 1780–81 πρόδρομος).
• Αφροαπόγονοι (Σκλάβοι & Ελεύθεροι): Πολεμήθηκαν από όλες τις πλευρές. Υπόσχεση ελευθερίας για υπηρεσία (π.χ. διαταγή «Ελευθερωτών» του Μπολίβαρ, Στρατός των Άνδεων του Σαν Μαρτίν). στη Βενεζουέλα/Κολομβία, οι παρδος (μικτά αфриκανοί) ήταν κρίσιμοι ιππείς (λανέρους).
• Γυναίκες: Μανουέλα Σάενθ, Χουάνα Αζούρντο, Λεονά Βικαριό, Πολικαρπα Σαλαβαριέτα – κατασκοποι, χρηματοδότες, πολεμιστές, οργανωτές.
• Κληρικοί: Κάτω κληρικοί (Ιдалγκο, Μορέλος στη Μεξικό; Ροδρίγκεζ στη Βενεζουέλα) συχνά ηγούνταν· ιεραρχία πιστόρυπη.

Διαπυρήνες

• 1808: Ναπολέον βιάζεται την Ισπανία, αποκαθιστά Φερνάνδο VII → κρίση νομιμότητας.
• Ιδέες φωτισμού, παραδείγματα ΗΠΑ/Γαλλικής Επανάστασης.
• Οικονομικές παράπονα (μονοπώλιο, φόροι).

Αποτέλεσμα

Μέχρι 1826, η Ισπανία κράτησε μόνο Κούβα και Πουέρτο Ρίκο. Νέες δημοκρατίες: Αργεντινή, Βολιβία, Χιλή, Κολομβία, Ισημερινός, Παραγουάη, Περού, Ουρουγουάη, Βενεζουέλα. Η Βραζιλία έγινε ξεχωριστή αυτοκρατορία (Πορτογαλική).

Ήταν μια πολλαπλής τάξης, πολυεθνική απόρριψη του κολονιαλισμού, αν και η μετα-αποκοινωτική τάξη διατήρησε σε μεγάλο βαθμό τα Κρεόλα προνόμια.