Η Κολονική Μασachusetts (1620–1691: Πλαιμούθ & Μασachusetts Bay) εγκαταστάθηκε καταλυτικά από Αγγλικούς Πουρίτανους — θρησκευτικό κίνημα που ζητούσε να «καθαρίσει» την Αγγλική Εκκλησία από μέσα, που γίνηκαν χωριστές όταν η μεταρρύθμιση απέτυχε.
Η εργασία ήταν κλήση. Η αργία ήταν αμαρτία. Αυτή η «Πρωτεσταντική ηθική εργασίας» οδήγησε γεωργική βελτίωση, εξειδίκευση τεχνών, και ναυτιλιακό εμπόριο.
Νόμος 1647 Old Deluder Satan: δήμοι ≥50 οικογενειών = δημοτικό σχολείο· ≥100 = γυμνάσιο. Χάρβαρδ ιδρύθηκε 1636. Γραμματισμός για ανάγνωση Βιβλίου.
Μέχρι 1691 (νέα χάρτης), η Μασachusetts περιελάμβανε:
• Μη-Πουρίτανο Αγγλικανούς, Βαπτιστές, Κουάκερς
• Σκλαβωμένους Αφρικανούς (~1.000 έως 1700) και Αυτοχθόνες
• Περιοχή Μέιν, Πλαιμούθ Colony συγχωνεύθηκαν
• Βασιλικός κυβερνήτης ανατεθεί — η θεοκρατία φθείρεται
Αποτύπωμα Πουριτάνων: δημοτικό συνέδριο, δημόσια εκπαίδευση, συμβολική διακυβέρνηση, ηθική εξαιρετικότητα, λογοτεχνική παράδοση (Μπράντστριτ, Τέιλορ, Μάθερ). Οχι μονολιθική — διέπραξαν χάρη, ελευθερία, και εξουσία από την πρώτη μέρα.