Πώς οι ΗΠΑ απέκτησαν την Αριζόνα: Η Αγορά Γκάντντον (1853)
Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέκτησαν την επικράτεια που έγινε **Αριζόνα** κυρίως μέσω της **Αγοράς Γκάντντον** του 1853—τελειώνοντας το νότιο σύνορο της ηπειρωτικής ΗΠΑ.
Η Συμφωνία
- Μέρη: ΗΠΑ (Πρόεδρος Φρανκλιν Πιέρς, Γραμματέας Πολέμου Τζέφερσον Ντávis) & Μεξικό (Αντόνιο Λόπεζ ντε Σάντα Άνα).
- Υπογράφηκε: 30 Δεκεμβρίου 1853 (Πόλη του Μεξικού)· επικυρώθηκε από τη Γερουσία ΗΠΑ 25 Απριλίου 1854.
- Τιμή: **10 εκατομμύρια $** (ισοδύναμα ~380 εκατ. $ σήμερα).
- Γη που παραχωρήθηκε: ~29.670 τ.μ. (76.800 χλμ²) — **νότια Αριζόνα** (κάτω από τον ποταμό Τζίλα) + **δυτικοβόρειο Νέα Μεξικό** (πόρτα).
Γιατί Αυτή η Γη;
- Διαηπειρωτικό Σιδηρόδρομο: Νότιος δρόμος (μέσω Ελ Πάσο, Τουσόν, Γιούμα) απαιτούσε αυτόν τον δρόμο—χαμηλότερη υψόμετρη, χωρίς διασχισμό Rocky Mountains.
- Διαφάνεια Συνορίων: Επίλυσε ασαφείς από τη Συμφωνία Γουαδαλούπες Ιδάλγκο (1848) μετά τον Μεξικανο-Αμερικανικό Πόλεμο.
- Ανάγκη Σάντα Άνα: Το Μεξικό χρειαζόταν χρήματα για στρατό, χρέη· πουλήσε "αχρήστια έρημο".
Προηγούμενα & Επέπειτα Βήματα
- 1848 Γουαδαλούπες Ιδάλγκο: ΗΠΑ απέκτησε CA, NV, UT, ΑΖ βόρεια του Τζίλα, NM, CO, WY.
- 1863: Οργανώθηκε η Επικράτεια Αριζόνας (χωρίστηκε από NM).
- 1912: Πολιτεία Αριζόνας (48η).
Διαμάχη & Κληρονομιά
- Κριtikίστηκε ως "αγορά ερήμου"; αργότερα αποδείχθηκε μεταλλευτική (χαλκός, ασήμι).
- Το Έθνος Τοχόνο Ο'οντχαμ χωρίστηκε από το νέο σύνορο.
- Σιδηρόδρομος χτίστηκε (Southern Pacific, 1880s)—έδωσε ώθηση στην ΑΖ.
Η Αγορά Γκάντντον ολοκλήρωσε τον χάρτη των 48—10 εκατ. $ για το τελευταίο κομμάτι.