Το ερώτημα αν η Αφρική ωφελήθηκε από τον ιμπεριαλισμό παραμένει ένα από τα πιο διαβατού θέματα της ιστορίας. Αν και οι αποικιακές δυνάμεις εισήγαγαν ορισμένες υποδομές, εκπαίδευση και συστήματα υγείας, αυτές οι εξελίξεις συνέβαιναν μέσα σε πλαίσιο εκμετάλλευσης, βίας και συστημικής καταδυναστεύσεως που υπονομεύει θεμελιωδώς τις αφρικανικές κοινωνίες.
Ανάπτυξη Υποδομών: Οι Ευρωπαίοι χτίσαν σιδηροδρόμους, δρόμους και λιμένες — κυρίως για να εξαγάγουν πόρους, όχι για να εξυπηρετήσουν τις αφρικανικές κοινότητες. Αυτά τα δίκτυα συνήθως συνδύαζαν μεταλλεία με λιμένες και όχι αφρικανικούς πληθυσμιακούς κέντρους.
Οικονομίες Εμπορικών Καλλιεργειών: Οι αποικιακές δυνάμεις εισήγαγαν εξωστρεφή γεωργία (βαμβάκι, κακάο, καφέ), αλλά αυτό δημιούργησε επικίνδυνες μονοκαλλιέργειες, απέσπασε τη τροφική παραγωγή και κατεύθυνε τα κέρδη στην Ευρώπη.
Δυτική Εκπαίδευση & Υγεία: Τα ιεραποστολικά σχολεία και τα αποικιακά νοσοκομεία διάδωσαν γραμματισμό και μειώσαν ορισμένες ασθένειες, αλλά η πρόσβαση ήταν περιορισμένη, τα προγράμματα σπουδών προώθουν την ευρωπαϊκή ανωτερότητα, και τα παραδοσιακά συστήματα γνώσης καταδυναστεύονταν.
Εξόρυξη Πόρων: Τα ορυκτά, το ξύλο και η εργασία της Αφρικής εκμεταλλεύονταν για την ευρωπαϊκή βιομηχανικοποίηση, δημιουργώντας δομική εξάρτηση.
Πολιτική Καταστολή: Οι εγχώριες μορφές διακυβέρνησης καταλύθηκαν· αναγκαστική εργασία, φόροι και βίαιη καταστολή της αντίστασης ήταν ρουτίνα.
Πολιτιστική Διαγραφή: Γλώσσες, θρησκείες και κοινωνικές δομές υπονομεύονταν συστηματικά.
Τεχνητά Σύνορα: Το Συνέδριο του Βερολίνου 1884-85 έσχεδιασε σύνορα αγνοώντας εθνικές πραγματικότητες, σπέρνοντας τους σπόρους διαχρονικών συγκρούσεων.
Οι περισσότεροι μελετές συμφωνούν ότι ό,τι περιορισμένα «οφέλη» συνέβησαν, ήταν περιττά στον πυρήνα του αποικιοκρατίας: εξαγωγή και έλεγχος. Η υποανάπτυξη, το τραύμα και η αστάθεια που βασανίζουν πολλές αφρικανικές χώρες σήμερα ιχνογραφούνται άμεσα σε αυτή την εποχή. Οποιαδήποτε αξιολόγηση πρέπει να κεντρίζει τις αφρικανικές προοπτικές και να αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη που επιβάλεται με το όπλο δεν είναι πραγματική πρόοδος.
