Τα **Ιμαλάια–Τιβετικό Πλάτος**—**«Πύργος Νερού της Ασίας»**—γεννούν τους **μεγάλους ποταμούς που υποστηρίζουν ~1,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους**. Πέντε μεγάλα διασυνοριακά συστήματα:
| Ποτάμιος | Πηγή (Παγετώνας/Λίμνη) | Χώρες Διαβάσεις | Κύρια Χαρακτηριστικά |
|---|---|---|---|
| Ινδός | Λίμνη Μανσαροβάρ / Σεγκγκε Ζάνμπο (Τιβέτ) | **Κίνα (Τιβέτ), Ινδία (Λαδάκ), Πακιστάν** | **3.180 χλμ**. **Αρτηρία ζωής Πακιστάν** (90% νερό). **Πολιτισμός Λεκανοπεδίου Ινδού**. **Φράγματα Ταρμπέλα, Μάγκλα**. **Διαμάχη: Συμφωνία Υδάτων Ινδού (1960)**. |
| Γάγγης (Γκάγκα) | Παγετώνας Γκοντρτορί (Γκαουμουκ, Ουτταράκαντ, Ινδία) | **Ινδία, Μπαγκλαντές** (αποστρέφει Νεπάλ, Μπουτάν) | **2.525 χλμ**. **Πιο ιερός Ινδουϊστικός ποτάμιος**. **Κοιλάδα Γάγγης = καλάθι ψωμιού**. **Φράγμα Φαράκα (ένταση Ινδία/Μπαγκλαντές).** **Ναμαμί Γκάνγε κάθαρση.** |
| Μπραμαπούτρας (Γιαρλούντ Τσανγκπο) | Παγετώνας Άγκσι (περιοχή Καλάσ, Τιβέτ) | **Κίνα (Τιβέτ), Ινδία (Αρουνάταλ/Ασσάμ), Μπαγκλαντές** (αποστρέφει Μπουτάν) | **3.848 χλμ**. **Φάραγγα Τσανγκπο (βαθύτερη κόσμου)**. **Πλημμύρες Ασσάμ**. **Μπαίνει στη Μπαγκλαντές ως Τζαμουνά → ενώвается με Γάγγης → Μεγνά → Κόλπος Βεγγάλης**. **Φράγμα Τζανγκμού (Κίνα) ανησυχία.** |
| Γιαμουνά | Παγετώνας Γιακιμουνότρια (Μπανταρπουνς, Ουτταράκαντ) | **Ινδία** (ντέλι, Άγκρα, Μαθουρά, Πραγιάγ — **Σανγκάμ με Γάγγη**) | **1.376 χλμ**. **Μεγαλύτερη υπονομήας Γάγγης**. **Πηγή νερού Ντέλι**. **Βαρύρρυπα**. **Σχέδιο Δράσης Γιαμουνά.** |
| Σούτλεζ (Σαταντρου) | Λίμνη Ρακσάσταλ (Τιβέτ, κοντά Καλας) | **Κίνα (Τιβέτ), Ινδία (Ιματσάλ, Παντζάμπ), Πακιστάν** | **1.450 χλμ**. **Μεγαλύτερη υπονομήας Ινδού**. **Φράγμα Μπάκρα Νάνγκαλ (Ινδία)** — **Μηχανισμός Πράσινης Επανάστασης**. **Κανάλι Σούτλεζ-Γιαμουνά (ΣΥΛ) διαμάχη.** |
Αυτοί οι ποτάμιοι **είναι η Νότια Ασία**—**νερό, φαγητό, ενέργεια, πίστη, πολιτισμός, σύγκρουση, συνεργασία**. Οι ιμαλιακές τους πηγές είναι οι **πιο κρίσιμοι πύργοι νερού της πλανήτης**.
