Ο τουρισμός είναι περισσότερο από απλώς ταξίδι—είναι ένα διακριτικό κοινωνικοοικονομικό φαινόμενο. Οι ερευνητές και οι οργανισμοί κλάδου (ως ο ΟΜΤ) αναγνωρίζουν συνεπώς πέντε βασικά χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν τον τουρισμό από άλλες μορφές κίνησης.
Ο τουρισμός απαιτεί φυσική μετακίνηση από ένα συνηθισμένο περιβάλλον σε έναν προορισμό. Αυτή η κίνηση μπορεί να είναι εγχώρια ή διεθνής, σύντομη ή μακρινή, αλλά πρέπει να περιλαμβάνει αλλαγή τοποθεσίας.
Η διαμονή είναι ουσιαστικά προσωρινή—από λίγες ώρες (excursionist) έως μέγιστο ένα συνεχές έτος (κατά ορισμό ΟΜΤ). Ο ταξιδιώτης προτίθεται να επιστρέψει σπίτι.
Κάθε ταξίδι έχει ένα πρωτεύον σκοπό: αναψυχή (ψυχαγωγία, διακοπές), επιχειρήσεις (συνέδρια, συναντήσεις), VFR, εκπαίδευση, υγεία, θρησκεία, ή διαβατική. Ο σκοπός σχήματιζει τη συμπεριφορά, τα έξοδα, και τη διάρκεια.
Ακόμα και οι επιχειρηματικοί ταξιδιώτες απασχολούνται με αναψυκτικές δραστηριότητες (γεύμα, sightseeing). Η κατανάλωση τουρισμού κεντρίζεται στις εμπειρίες—πολιτιστικές, φυσικές, κοινωνικές, γαστρονομικές—που διαφέρουν από τις καθημερινές ρουτίνες.
Ο τουρισμός παράγει άμεσες, εμμεσείς, και επενδυτικές οικονομικές επιπτώσεις: απασχόληση, ξένο νόμισμα, φορολογικά έσοδα, επένδυση υποδομής, και περιφερειακή ανάπτυξη. Είναι ένας μετρήσιμος οικονομικός τομέας.
Μαζί, αυτά τα πέντε χαρακτηριστικά σχηματίζουν την αναλυτική βάση για στατιστικά τουρισμού, πολιτική, μάρκετινγκ, και αξιολόγηση επιπτώσεων παγκοσμίως.
