Το Τάζ Μαχαλ στην Άγκρα, Ινδία—Παγκόσμια Κληρονομιά UNESCO και ένα από τα Νέα Επτά Θαύματα του Κόσμου—ελακίζει 7–8 εκατ. επισκέπτες ετησίως. Η ελκυστικότητά του είναι πολυδιάστατη:
Λευκό μάρμαρο Makrana διακοσμημένο με ημιτιμία λίθους (pietra dura), τέλεια διπλάσια συμμετρία, 4 μινάρες κλιμακωμένες ελαφρώς εξωτερικά (προστασία σεισμών), κεντρική κούπα (73 μ) με λωτός ακρωτήριο. Ο συγκρότημα περιλαμβάνει τζαμί, ξενοδοχείο, κήπους (charbagh), και πύλη—όλα ευθυγραμμισμένα σε βορρά-νότο πλέγμα.
Ο Μογούλ αυτοκράτορας Σαχ Τζαχάν το χτίσε (1632–1653) ως μνημείο για την αγαπημένη σύζυγό του Μουμτάζ Μαχαλ, που πέθανε σε τόκο (1631). Την ονόμασε Rauza-i-Munavvara («Φωτεινό Τάφος»). Οι τάφοι τους κείμαι ανα란τα στο υπόγειο κρύπτη. Το ρομαντικό ξεπερνά τα πολιτισμικά όρια.
Κουρανικά κληρίσματα (Σουρά 89, 91, 92, 95) διακοσμούν τα ivans. Οι τέσσερις ποταμοί του κήπου (νερό, γάλα, κρασί, μέλι) ανακαλούν τον Παράδεισο. Πολλοί επισκέπτες περιγράφουν θηλυτική ησυχία παρά τις μάζες—χώρος όπου το πένθος και η λατρεία νιώθουν καθολικά.
20.000 τεχνίτες, 22 χρόνια, 1.000 ελέφαντες, υλικά από Ραζαστάν, Πτζαμπ, Θιβέτ, Αφγανιστάν, Σρι Λάνκα, Αραβία. Κόστος: ~32 εκατ. ρούπιες (~$1Δισ. σήμερα). Αντιπροσωπεύει την κορυφή Μογούλ καλλιτεχνικής σύνθεσης—Περσική, Ισλαμική, Ινδική.
Το Τάζ Μαχαλ παραμένει γιατί κάνει ορατό το αόρατο: αγάπη, απώλεια, και την επιθυμία να κάνει την ομορφία μόνιμη.
