Η Καταλονία δεν «ιδρύθηκε» σε μία στιγμή—προκύψωσε μέσω χιλιετιών συνεχούς κατοίκησης και πολιτικής εξέλιξης στη βορειοανατολική Ιβηρική Χερσόνησο.
Η ανθρώπινη εγκατάσταση χρονολογείται από τον 8ο αιώνα π.Χ. με τους Ιβήρες. Η περιοχή φιλοξένεσε στη συνέχεια Φοινίκους εμπόρους, Ελληνικούς colonos (ιδρύοντας την Εμπούριες), και έγινε μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ως Ισπανία Ταρακωνησίς. Μετά την πτώση της Ρώμης, οι Βισίγοθοι γονέσταν μέχρι την Μουσουλμανική κατάκτηση στα πρώτα του 8ου αιώνα μ.Χ.
Η Φραγγική ανακατάκτηση δημιούργησε την Ισπανική Μάρκα, και μέχρι τον 10ο αιώνα, η Κομητεία της Βαρκελώνης απέκτησε α facto ανεξαρτησία υπό τον Γουιλφρέντο τον Τρίχωνα. Η δυναστική ένωση του 1137 με το Βασίλειο της Αραγώνας μέσω του γάμου της Πετρωνίλλας και του Ραμών Μπερενγέρο IV δημιούργησε τη Στέφανο της Αραγώνας, με την Καταλονία ως ναυτική δύναμη.
Ο γάμος του 1469 του Φερδινάνδου II της Αραγώνας και της Ισαβέλλας I της Καστίλιας ενώνε τους θρόνους, και η κατάκτηση της Γραναδάς το 1492 ολοκλήρωσε την Ανακατάκτηση. Η Καταλονία διατήρησε τους δικούς της νόμους (furs) και ιδρύματα μέχρι τα διατάγματα Νούεβα Πλάτα (1716) μετά τον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής τα κατάργησαν, κεντροποιώντας τη διοίκηση.
Σήμερα, η Καταλονία είναι αυτόνομη κοινότητα εντός της Ισπανίας με δικό της κοινοβούλιο, αστυνομία και διακριτική γλώσσα (καταλανικά). Η σύνθετη της ιστορία αναζω-pyρεί συνεχείς συζητήσεις για ταυτότητα, αυτονομία και ανεξαρτησία.
