Πώς να Πεις «Όχι» στα Χμονγκ: Προφορά και Τόνοι

Η λέξη Χμονγκ για «όχι» είναι «τσις» (μερικές φορές γράφεται τσι σε παλαιότερες ρομανίσεις).

Προφορά

• Αρχή: τσ — αφωνικό αλβειolare affricate, σαν το «τζ» στο «πίτσα» αλλά αφωνικό (παρόμοιο με «τσ» στα «γάτες»).
• Φωνήεν: ι — ψηλό προθέσιο μη στρογγυλοποιημένο, σαν «ι» στο «βλέπω» αλλά μικρότερο.
• Τόνος: Υψηλό-καθαρός (τόνος 5 στα περισσότερα συστήματα τόνων Χμονγκ). Ξεκινά ψηλά, πέφτει απότομα. Στο RPA (Ρωμαϊκή Λαϊκή Αλφάβητο), γράφεται τσις (χωρίς δείκτη τόνου = ψηλός τόνος· αλλά στην πραγματικότητα το «τσις» φέρει τον ψηλό-καθαρό τόνο).

Συμβουλή ήχου: Πείτε «τσι» με απότομη, πτώσασα ψηλότητα—σαν γρήγορο «Τσί↘».

Χρήση

Τσις αρνείται ρήματα: Κουβ τσις παουμπ = «Δεν ξέρω.» Τσις μουάζ = «Δεν έχω.»

Σημείωση για «Ξέρω»

Αν εννοούσατε «ξέρω» (το ρήμα), είναι «παουμπ» (μέσος τόνος). Κουβ παουμπ = «Ξέρω.»