Η Αμαζόνια εκκενώνει ~209.000 m³/s—20% της παγκόσμιας εισόδου γλυκού νερού ποταμών—δημιουργώντας τεράστιο plume που ξαναδιαμορφώνει τη δυτική τροπική Ατλαντική σε φυσικές, χημικές, και βιολογικές διαστάσεις.
Ένα χαμηλό-αλατότητα επιφανειακό στρώμα 1–2 εκατ. χλμ² εκτείνεται εκατοντάδες χλμ ανοιχτής θάλασσας. Η επιφανειακή αλατότητα πέφτει από ~36 PSU σε <20 PSU κοντά στην έξοδο. Αυτό το «Αμαζόνια φακό» επιμένει όλο το χρόνο, κατακερματίζεται Μάιος–Ιούλιος (υψηλή ροή). Στρατιώνει τη στήλη νερού, εμποδίζοντας την κατακόρυφη ανάμειξη.
~1,2 δισ. τόνους/έτος πηλών (ίλιος, πηλός, άμμος) χτίζουν το Δέλτα της Αμαζόνιας—ένα από τα μεγαλύτερα της Γης. Η γαλάζια του plume ορατό από το διάστημα. Τα πηλώματα θρέψουν ακτιναίες μάνγροβες και αμμώδεις πεδιάδες αλλά μπορούν να καταπνίξουν ρίφες αν αλλάξουν ρεύματα.
Αζώτη, φώσφορος, σίδηρος, και πυρίτιο τρεφουν τεράστιες φυτοπλαγκτονικές ανθίσεις. Το plume υποστηρίζει 10–30× υψηλότερες συγκεντρώσεις χλωροφύλλης από τον περιβάλλοντα ωκεανό. Αυτό οδηγεί παραγωγικό τροφικό δίκτυο: φυτοπλάγκτον → ζωοπλάγκτον → ψάρια → προδατήρια (τόννοι, δελφίνια, θαλάσσια πουλιά).
Το plume είναι σημαντικό CO₂ sink. Υψηλή παραγωγικότητα απορροφά ατμοσφαιρικό άνθρακα· μέρος εξάγεται σε βαθύ ωκεανό μέσω κατασιδερώσεων μορίων. Ωστόσο, αναπνοή σε ζώνες ελαχίστου οξυγόνου απελευθερώνει επίσης CO₂. Καθαρή επίδραση: умеренный παγκόσμιος καρβονικός καταναλωτής.
Το plume τροποποιεί το Ρεύμα Βορείου Βραζιλίας, τρέφει το Αντιπαράλληλο Ρεύμα Ισημερινού, και επηρεάζει θερμικό περιεχόμενο τυφώνων. Η ροή γλυκού νερού επηρεάζει την Ατλαντική Μεσογειακή Αντιστροφή Κυκλοφορίας (AMOC) κλιματικές χρονικές κλίμακες.
Αποδάση, φράγματα (Μπελό Μόντε, προγραμματισμένα), ορυχεία, και κλιματική αλλαγή αλλάζουν χρονικά χαρακτηριστικά ροής, φορτίο πηλών, και αναλογίες θρεπτικών—πιθανώς διαταράσσοντας αυτή την εξαιρετικά ρυθμισμένη γη-ωκεανό δέσμευση.
