Εφεση του Bartolomé de las Casas στον Βασιλιά της Ισπανίας: Τέλος στην Encomienda

Ο Bartolomé de las Casas (1484-1566), ο «Προστάτης των Ινδιάνων», έκανε απευθεία, επιμένουσα εφεση στο Ισπανικό Βασιλείο που αναμόρφωσε την κολωνιακή πολιτική και τον ηθικό λόγο.

Το Κύριο Αίτημα

Αποκατάλυψη του συστήματος encomienda — η χορήγηση ιθαγενούς εργασίας σε ισπανικούς αποίκους σε αντάλλαγμα για «προστασία» και χριστιανισμό. Στην πράξη: αναγκαστική εργασία, μετατόπιση, δημογραφική κατάρρευση.

Χορήγηση ελευθερίας στους ιθαγενείς σκλάβους. Αναγνώριση της πλήρους ανθρωπότητας, λογικότητας και ψυχών τους — εναντίον επιχειρημάτων (π.χ. Σεπούλβεδα) ότι ήταν «φυσικοί σκλάβοι».

Κρίσιμες Παρεμβάσεις

• 1515-16: Πρώτη επιστροφή στην Ισπανία. Παρουσίαση στον Φερδίναντο Β' (πέθανε 1516), μετά στον Καρλο Β'.upported ότι η encomienda παραβιάζει θείο/φυσικό νόμο.
• 1520: Πειραματική «ελεύθερη ινδιάνων» κολωνία στη Κουμανά (Βενεζουέλα) — απέτυχε λόγω επιδρομών σκλαβομάστιγων.
• 1542: Νέοι Νόμοι (Leyes Nuevas) — Καρλος Β', επηρεασμένος από τον Las Casas, έκδωσε: encomienda μη κληρονομική, Ινδιάνοι μη δουλεύσιμες, σταδιακή κατάργηση. Κολωνική ανταπόκριση (έμφυλιος πόλεμος Πέρου).
• 1550-51: Διάλογος Βαλλιαδολίδας vs Χουάν Χινέζ ντε Σεπούλβεδα. Las Casas: «Όλος ο κόσμος είναι άνθρωπος». Σεπούλβεδα: Αριστοτελική φυσική ιεραρχία. Καμία επίσημη απόφαση· η άποψη του Las Casas κέρδισε στο δίκαιο.
• 1552: Brevísima relación de la destrucción de las Indias (Σύντομος Λογαριασμός της Καταστροφής των Ινδιών) — δημοσιεύτηκε, μεταφράστηκε σε όλη την Ευρώπη, τρέφοντας τη «Μαύρη Λεγάντα».

Αποτέλεσμα και Όρια

Νομική νίκη: Encomienda νομικά καταρρίφθηκε (αντικαταστάθηκε από repartimiento — ακόμα αναγκαστική εργασία).
Πρακτική αποτυχία: Η επιβολή σβηστάθηκε υπό κολωνιακή αντίσταση. Η αфриканική σκλαβιά επεκτάθηκε για να αντικαταστήσει την ιθαγενή εργασία.
Ηθική κληρονομιά: Πρώτη συστηματική προώθηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε κολωνιακό πλαίσιο. Θεμέλιο για ιθαγενή θεολογία δικαιωμάτων και διεθνές δίκαιο.

Ο Las Casas ζήτησε από τον Βασιλιά δικαιοσύνη. Πήρε νόμους. Η αυτοκρατορία πήρε κενά. Οι Ινδιάνοι πήραν επιβίωση — μόλις.