Διεθνής απόκριση στην Αρμενική Γενοκτονία (1915–1917): Ανεπαρκής

Περιορισμένη, Ανταποκριτική και Τελικά Αποτυχημένη

Διπλωματικές διαμαρτυρίες (Χωρίς δράση)

• Συμμαχικές Δυνάμεις (Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία) έκδοσαν κοινή δήλωση (Μάιος 1915) καταδικώντας «εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας και της πολιτισμού» — πρώτη χρήση όρου. Προειδοποίησαν οθωμανικούς λειτουργούς για προσωπική ευθύνη.
• ΗΠΑ (νετράλ μέχρι 1917): Πρέσβης Μορгенθαου ανέφερε εκτενώς· Πρόεδρος Γουίλσον διαμαρτύρηθηκε ιδιωτικά. Καμία κυρώσεις, καμία παρέμβαση.
• Γερμανία (σύμμαχος Οθωμανών): Πρέσβης Γουάνγκενχάιμ καταγράφειatrocities· Βερολίνο αγνόησε για να διατηρήσει τη συμμαχία.

Ανθρωπιστική βοήθεια

• Near East Relief (NER): ΗΠΑ-ηγούμενη, συλλέγει $100εκατ.+ (αντίστοιχα δισεκατομμύρια σήμερα). Σώσε εκατοντάδες χιλιάδες ορφανά/πρόσφυγες στη Συρία, Λίβανο, Ελλάδα, Αρμενία.
• Ερυθρός Σταυρός / Ερυθρός Ημισέληνος: Περιορισμένη πρόσβαση· οθωμανικοί περιορισμοί.
• Μισσιονάριους: Παρείχαν καταφύγιο, μαρτυρίες (π.χ. Λέσλε Ντέιβις, Χένρι Ριγκς).

Τεκμηρίωση & Μαρτυρία

• Αναφορές προξενείων (ΗΠΑ, Γερμανία, Αυστρία, Ιταλία, Βατικανό).
• Δημοσιογράφοι (π.χ. NY Times 145 άρθρα το 1915).
• Εκθεση Μπράις (1916): Βρετανική έρευνα (Βισκαουντ Μπράις, Αρνόλντ Τοίνμπι) — οριστικά στοιχεία.

Μεταπολεμική ευθύνη (Απέτυχε)

• Οθωμανικά στρατιωτικά δικαστήρια (1919–20): Μερικές καταδίκες, αλλά οι περισσότεροι δράστες φύγαν/διάφυγαν.
• Συμμαχικά δικαστήρια (Σεβρές, 1920): Ποτέ ψηφίστηκαν· νίκη Κεμάλισαν έφερε τέλος στις προοπτικές.
• Κανένα διεθνές δικαστήριο. Ατιμωρία κυρίαρχησε.

Αναγνώριση

30+ χώρες αναγνωρίζουν γενοκτονία πλέον (πρώτη: Ουρουγουάη 1965). Τουρκία αρνείται. ΗΠΑ αναγνώρισαν 2021 (Μπαϊντεν).