Η βούτα της Ιταλίας ξεσκάει στη Μεσόγειο, αλλά στην πραγματικότητα είναι τέσσερις διακριτές θάλασσες που διαμορφώνουν την ακτογραμμή της 7.600 χλμ, το κλίμα, την οικονομία, και τον πολιτισμό.
Μακρή, στενή (800 χλμ × 150-200 χλμ), ρηχή βόρεια (μέσος όρος 40μ), βαθιά νότια (1.230μ). Ανατολικό περίμετρος της Ιταλίας: λαγούνα Βενετίας, δέλτα Πό, ακτές Εμίλια-Ρομάγνα, βράχοι Μαρκές/Αβρούτσο, πτέρνα της Πούλιας. Αντικυκλωνική γύρος. Αλιεία (ανχούβι, σαρδέλα). Μποράς άνεμος. Σύνορα: Σλοβενία, Κροατία, Βοσνία, Μοντε négρο, Αλβανία.
Βαθύ (Βαθύ Καλλυψό: 5.109μ = μέγιστο Μεσογείου). «Πτέρνα» Ιταλίας (Καλαβρία) και «δάχτυλο» (Σικελία ΒΑ). Ζεστό, αλμυρό, ολιγοτροφικό. Αυγιασμός καρέττα. Σύνορα: Αλβανία, Ελλάδα, Λιβύη. Πύλη προς Λεβαντίνη Θάλασσα.
Θάλασσα της Τζενόβας. Βαθιά κοντά στην ακτή (καταφύγιο κητωδών—φάλαινες φιν, δελφίνες striped). Αποτομογραφική ακτή: Πέντε Χώρες, Πορτοφίνο. Μιστράλ/τραμόνταν ανέμους. Σύνορα: Γαλλία, Μονακό. Λιγουριακό ρεύμα → Δυτική Μεσογειακή κυκλοφορία.
Ηφαιστειώδης ακτίνα: Αιολικές Νησιά (Στρόμπολι, Βουλκάνο), Βεζούβιος, Καμπί Φλεγρέι. Βαθιές λεκάνες (Βαβίλοφ 3.600μ). Λιμάνι Ρώμης (Τσιβιταβεκκία). Σαρδινία, Σικελία, Κορσική, Ελμπά την περιβάλλουν. Ζεστή, παραγωγική. Τυρρηνικό ρεύμα πολύπλοκο.
Στενή Μεσσήνας (Ιόνιο ↔ Τυρρηνικό). Στενή Σικελίας (Τυρρηνικό ↔ Μεσόγειος δικά). Στενή Οτράντο (Αδριατικό ↔ Ιόνιο). Στενή Κορσικής (Λιγουριακό ↔ Τυρρηνικό).
Τουρισμός (ακτικό 40% ΑΕΠ), αλιεία (υπερεκμεταλλευμένες), πλοΐγηση (Σουέζ-Μεσόγειος-Ατλαντικό), υδρογονάνθρακες (Αδριατικό, Ιόνιο), θαλάσσια προστατευόμενες περιοχές (Καταφύγιο Πελάγος, Τρεμίτια, Ασινάρα, Εγάδι). Κλίμα: θέρμανση, οξέωση, τροπική είσοδος ειδών.
Η Ιταλία δεν απλώς συνορεύει τη Μεσόγειο—είναι η πιο αρθρωτή χερσόνησος της Μεσογείου, κάθε θάλασσα ένας διαφορετικός κόσμος.
