Ότε η Ρώμη Γύρισε Πρωτεύουσα της Ιταλίας (1871): Η Απόκριση του Πάπα

Όταν η Ρώμη ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα του νεώς ενωμένου Βασιλείου της Ιταλίας το 1871, ο Πίστευε Πίος IX αρνήθηκε να αναγνωρίσει τη κυριαρχία του ιταλικού κράτους πάνω στην πόλη. Η απόκριση της παπαςύνης ορίσθηκε τις σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους για 58 χρόνια.

Η Θέση του Πάπα

• Αυτοπροσδιορισμένος «Δέσμιος στο Βατικανό» — αρνήθηκε να βγει από το εδάφος του Βατικανού
• Απορρίφθηκε ο Νόμος Εγγυήσεων (1871) — Ιταλική πρόταση για παπικές τιμές, σύνταξη, εξωτηρικές ευκείαι για Βατικανό/Λατεράνο/Κάστελ Γκαντολφω
• Απαγόρευσε στους Καθολικούς τη συμμετοχή στις ιταλικές εθνικές εκλογές (non expedit)
• Αναθέματισε τον βασιλιά Βικτόριο Εμμανουήλ II και κυβερνητικούς αξιωματούχους που συμμετείχαν στην κατάληψη της Ρώμης

Το Ρωμαϊκό Ζήτημα

Αυτή η αντιπαράθεση — το «Ρωμαϊκό Ζήτημα» — διήρκεσε μέχρι τη Σύμβαση του Λατεράνου (11 Φεβρουαρίου 1929) μεταξύ της Ιεράς Έδρας (Πίστευε Πίος XI) και της Ιταλίας του Μουσολίνι. Η σύμβαση:

• Αναγνώρισε το Κράτος της Πόλης του Βατικανού ως κυρίαρχο (44 εκτάρια)
• Εχώρησε χρηματική αποζημίωση (750 εκατ. λίρες + ομόλογα) για χαμένους Παπικούς Πολιτείες
• Καθεστώς Καθολικισμός ως κράτους θρησκεία (τροποποιήθηκε 1984)
• Ορίστηκε τα όρια Εκκλησίας-Κράτους

Ιστορική Σημασία

Η απόρριψη του Πίου IX μετέτρεψε την παπατεία από εδαφική δύναμη (Παπικές Πολιτείες, 75.000 τ.χλμ., 3 εκατ. άνθρωποι) σε πνευματική κυριαρχία — μοναδικό μη-εδαφικό (τότε μικρο-εδαφικό) δράστη στο διεθνές δίκαιο. Η στάση του «δεσμίου» mobilίσε την καθολική πιστότητα παγκοσμίως, αλλά απόσυρε την χρονική επιρροή στην Ιταλία για γενιές.