Η αγορά (Ελληνικά: ἀγορά, «συγκέντρωση») ήταν ο κεντρικός δημόσιος χώρος της πόλης – πολύ περισσότερο από αγορά. Ήταν εκεί που συμβαίνει η πολιτεία.
| Ρόλος | Δραστηριότητα |
|---|---|
| Εμπορική | Περίπτερα (periptera) που πουλάν αγγεία, προϊόντα, ψάρι, άρωμα, δούλους. Agoranomoi (αγοραίοι αξιωματικοί) ρυθμίζουν σταθμούς, μετρήσεις, τιμές. |
| Πολιτική | Εκκλησία πολιτών (ekklesia) συνέδριζε εδώ (πρώιμη Αθήνα). Βουλή (boule) συνέδριζε στο bouleuterion στην άκρη της αγοράς. Νόμοι αναρτημένοι στους axones. |
| Δικαστική | Δικαστήρια (dikasteria) συχνά γειτονικά. Δικαστές (εκατ.) επιλέγονταν με κλήρωση. |
| Θρησκευτική | Βωμοί, ναοί, όρια λίθοι (horoi). Η Παναθηναϊκή πομπή διέτρεχε την αγορά. |
| Κοινωνική/Διανοητική | Φιλόσοφοι διδάσκουν (Σωκράτης, Στωικοί στο Stoa Poikile). Λαλιά, νέα, δίκτυωση. |
| Στρατιωτική | Σημεία σύρραξης οπλίτων. |
Κάθε σημαντική πόλη είχε αγορά: Κόρινθος (τεράστια, διπλές λιμένες), Πριήνη (χωροταξικά σχεδιασμένη, στεγανοποιημένη), Έφεσος (εμπορικές αγορές), Δήλος (ελεύθερο λιμάνι, τεράστια). Ελληνιστικές πόλεις: διπλή αγορά (πολιτική + εμπορική).
Ρωμαϊκό forum εξελίχθηκε από την ελληνική αγορά αλλά έγινε πιο μνημειώδες, αξιαιμικό, και τελετουργικό — λιγότερο ανοιχτό πολιτικό εργαστήριον, πιο αυτοκρατορική σκηνή. Η αγορά παρέμεινε βρωμιά, αμφισβητούμενη, ζωντανή.
Η λέξη ζει στην αγοραφοβία (φοβία ανοιχτών/αγοραίων χώρων) και αγορά (σύγχρονα ελληνικά για «αγορά»). Η έννοια — ένας φυσικός χώρος όπου οι πολίτες συναντιούνται ως ίσοι — υποστηρίζει κάθε πλατεία, plateia, και ψηφιακό φόρουμ από τότε.
