Οι Φοίνικες (π.χ. 1500–300 π.Χ.), με βάση τον σύγχρονο Λίβανο, ήταν οι κορυφαίοι ναυτικοί εμπόροι και πολιτιστικοί συνδέτες της αρχαίας Μεσογείου. Η επιρροή τους εξέπλανε μέσω οκτώ καναλιών:
Ίδρυσαν αποικίες σε όλη την Βόρεια Αφρική (Καρχηδόνα, Ουτίκα), Κύπρο, Σικελία, Σαρδινία, Μάλτα, Ιβηρία (Γκάδειρ/Κάδιθ, Καρχηδόνα). Μεταφόρτουν ξύλο, γυαλί, πορφυρά χρώμα, κρασί, μέταλλα, υφάσματα — συνδέοντας Ανατολή και Δύση.
Το 22-γράμματο consonantal script τους (π.χ. 1050 π.Χ.) γίνεται πρόγονος των Ελληνικών, Λατινικών, Αραβικών, Εβραϊκών, Κυριλλικών — και συνεπώς σχεδόν όλων των σύγχρονων αλφαβήτων. Η γραμματισμός εξέπλανε με το εμπόριο.
Ιδρύσαν Καρχηδόνα, Βύβλο, Τύρο, Σιδώνα ως σχεδιασμένες πόλεις με πλέγματα, λιμένες, τείχη, ναούς και δημόσιες πλατείες — πρότυπα για τις posteriore ελληνικές/ρωμαϊκές αποικίες.
Προώθησαν καρένα βασισμένα στο πηδάλιο, αρθρώσεις mortise-and-tenon, αστροναυσιπλοΐα. Τα biremes/γαλέρες τους κυριεύσαν την μεσογειακή ναυτιλία για αιώνες.
Εξειδίκευσαν σε cloisonné, granulation, filigree σε χρυσό/ασημένιο/βρούντσι. Εξήγαγαν καλterna αγαθα και τεχνικές στην Ελλάδα,Hetruria, Αίγυπτο.
Εφεύραν την γυαλλοφουσκία (π.χ. 50 π.Χ., Σιδώνα) και νωρίτερα πυρήνα-γεωμετρικό γυαλί. Έκαναν τα διαφανή αγγεία προσιτά — επανάληψη αποθήκευσης και εμπορίου.
Διάδοσαν καλλιέργεια σταφυλιάς, ελαιόλαδο, σύκα, φοίνικας και σχετική επεξεργασία (ληνοί κρασιού, ελαιολάδικα) στις αποικίες τους. Το κρασί γίνεται σταθερό εμπορευμα.
Από σαλλιά Murex — άξιο περισσότερο από το χρυσό. Αποκλειστικό για ροイヤλTY· χρηματοδότησε τον φοινικικό πλούτο και status.
Κληρονομιά: Οι Φοίνικες δεν χτίσαν εδαφική αυτοκρατορία — χτίσαν μια δικτυακή πολιτεία του αλφάβητου, του αστικισμού και της ναυτικής κουλτούρας που υλοποίησε τον κλασικό κόσμο.
