Η ενωμένη αυτοκρατορία σπάστηκε σε μικρότερες βασιλείες που κυβερνούνταν από τοπικούς αρχηγούς/πόλεμους άρχοντες, δημιουργώντας χάος.
Η ρωμαϊκή σταθερότητα εξαφανίστηκε· διακυμάνσεις εξουσίας και αποκέντρωση ακολούθησαν.
Βισίγοθοι, Οστρογόθοι, Φράγκοι, Σάξονες ίδρυσαν βασιλείες συνδυάζοντας ρωμαϊκές και γερμανικές παραδόσεις.
Ασθενείς άμυνες πρόσληψαν γερμανικές φυλές, Ούννους, άλλους· πολλοί κατασκήνωσαν μόνιμα, αλλάζοντας τη δημογραφία.
Δίκτυα εμπορίας συνέκρασαν· απώλεια υποδομών verursachte ευρεία οικονομική υποχώρηση.
Κλασική γνώση, λογοτεχνία και μάθηση χαθήκαν ή καταστράφηκαν· η ανάκαμψη κράτησε αιώνες.
Η Εκκλησία διατήρησε τον ρωμαϊκό πολιτισμό· μοναστήρια έγιναν κέντρα μάθησης· ο Χριστιανισμός ενώσει διαφορετικές ομάδες.
Η αποκέντρωση οδήγησε στον φεουδαλισμό — γη ανταλλαχθεί με στρατιωτική υπηρεσία/πιστότητα — διαμορφώνοντας τη μεσαιωνική κοινωνία.
Συνοψίζοντας, η πτώση της Ρώμης έφερε διασπορά, οικονομική πτώση, πολιτιστική απώλεια και νέες πολιτικές/κοινωνικές δομές που ορίστηκαν τη μεσαιωνική Ευρώπη.
