Γιατί τελείωσε η Νέα Ισπανία: Ανεξαρτησία, όχι καταγγελία από την Ισπανία

Η Βικεραϊτεία της Νέας Ισπανίας (ιδρύθηκε το 1535, πρωτεύουσα η Πόλη του Μεξικού) δεν "τελείωσε από την Ισπανία". Αντιθέτως, διαλύθηκε μέσω μιας κασκάδας κινήσεων ανεξαρτησίας:

• 1810–1821: Μεξικανός Πόλεμος Ανεξαρτησίας ηγούμενος από Ιδάλγκο, Μορέλος, Ιτούρμπιντε.
• 1821: Συνθήκη του Κορδούβα αναγνώρισε την Μεξικανική Αυτοκρατορία· η Κεντρική Αμερική також ξεχώρισε.
• 1820s–1898: Η Ισπανία κράτησε την Κούβα, Πουέρτο Ρίκο, Φιλιππίνες μέχρι τον Ισπανιο-αμερικανικό Πόλεμο.

Εσωτερικές κρίσεις (Ναπολεωνική εισβολή στην Ισπανία, 1808), φωτιστικές ιδέες, μίσος των κρεόλων και στρατιωτικές επαναστάσεις οδήγησαν στην πτώση. Η Ισπανία χάσε τον έλεγχο σταδιακά, όχι με εθελοντικό διάταγμα.