Τα τροπικά δάση καλύπτουν μόλις 6% της χερσαίας επιφάνειας της Γης αλλά φιλοξενούν πάνω από 50% όλων των χερσαίων ειδών. Αυτή η υπερ-βιοποικιλότητα προέρχεται από σύγκλιση ευνοϊκών παραγόντων:
Συνεπώς ζεστές θερμοκρασίες (25–28°C) και υψηλή υγρασία όλο το χρόνο εξαλείφουν εποχιακό στρες. Καμία πάγωση, καμία ξηρασία—οι οργανισμοί επενδύουν ενέργεια σε ανάπτυξη/αναπαραγωγή αντί για επιβίωση.
Οι ισημερινές ζώνες λαμβάνουν έντονο, συνεπή ήλιο, οδηγώντας τεράστια φωτοσύνθεση. Υψηλή πρωτογενής παραγωγικότητα = περισσότερη ενέργεια τροφής που μπαίνει στο οικοσύστημα στη βάση.
2.000–10.000 mm ετησίως, συχνά καθημερινά. Συνεχής υγρασία επιτρέπει ολόχρονη ανάπτυξη, υποστηρίζει επιφυτικά, και διατηρεί υγρά μικροκλίματα στο υποδασικό.
Διακριτά στρώματα—υπερκορύφωμα, κορώνα, υποδασικό, δάσος πάτωμα—δημιουργούν πολλαπλά οικολογικά νίσια. Φως, υγρασία, θερμοκρασία και πόροι διαφέρουν δραματικά σε μέτρα, επιτρέποντας εξειδίκευση (π.χ. είδη κορώνας vs. επίγεια).
Παρόλο που διάσημα φτωχά εδάφη (oxisols/ultisols), ταχύ αποσύνθεση από μύκητες, βακτήρια και αβέρτεβρα ανακυκλώνει θρεπτικά απευθείας από φυλλορρίψεις σε ζωντανές ρίζες μέσω μιχορριζικών δικτύων. Το οικοσύστημα "ζει στη βιομάζα", όχι στο έδαφος.
Οι τροπικές ζώνες αποφύγαν τους plejστοκαινικούς παγετώνες, παρέχοντας δεκαεννιά χιλιάδες χρόνια απερί interrompυμένη εξέλιξη. Αυτός ο βαθύς χρόνος επέτρεψε ειδικοποίηση, συνεργαζόμενη εξέλιξη (αμοιβαίες αλληλεπιδράσεις γονίδιων, εξελικτικές οπλισμούς predator-prey), και διαμέρισμα νίσια να φτάσουν ακραία.
Εντονος ανταγωνισμός, κατακερματισμός και αμοιβαία ωφέλεια προωθούν εξειδίκευση—έφεκτ Τζάνζεν-Κόννελ (υποβρύχιος θνησιμότητα κοντά σε συμφυλετικούς) αποτρέπει οποιοδήποτε ένα είδος να κυριαρχήσει, διατηρώντας τη συνύπαρξη.
Αποτέλεσμα: Ένα αυτοενισχυτικό σύστημα όπου ενέργεια, δομή, χρόνος και πολυπλοκότητα αλληλεπίδρασης παράγουν τις πλουσιότερες βιολογικές κοινότητες της πλανήτης.