Γιατί οι Ισπανοί Κατέκτησαν την Αυτοκρατορία των Αζτέκων: Χρυσός, Θεός και Δόξα

Η ισπανική κατάκτηση της Αυτοκρατορίας των Αζτέκων (1519–1521) οδήγηκε από την κλασική τριάδα του πρώιμου νεωτερικού ιμπεριαλισμού:

1. Οικονομικό Κέρδος (Χρυσός)

• Το σύστημα φόρων των Αζτέκων συσσωρεύει τεράστιο χρυσό, ασήμι, γιάσπι, φτέρνα, κακάο, υφάσματα.
• Η εκστρατεία του Κορτέζ ήταν ιδιωτική επένδυση χρηματοδοτούμενη από τον κυβερνήτη της Κούβας Βελάσκεθ· οι επενδυτές περιμένουν τεράστιο ROI.
• Μερκαντιλιστική λογική: μολύβδος = εθνική δύναμη.

2. Θρησκευτική Ζήλο (Θεός)

• Μετα-Ανακατάσταση Ισπανία βλέπει τον εαυτό της ως υπεράσπιστη του Καθολικισμού.
• Παπικά βούλια (Inter caetera 1493) διατάζουν προσήλυτευση.
• Οι ανθρωπίνες θυσίες των Αζτέκων τρομάζουν τους Ισπανούς, παρέχοντας ηθική δικαιολογία για καταστροφή ναών/κωδίκων.
• Φραγκισκάνοι, Δομινικανοί, Αυγουστινιάνοι ακολουθούν τους κατακτητές.

3. Πολιτική Δύναμη & Στρατηγική (Δόξα)

• Η ηγεμονία των Αζτέκων (Τριπλή Συμμαχία) έκλεισε την ισπανική επέκταση προς τα εσωτερικά από τη Βεράκρουζ.
• Ο Κορτέξ εκμεταλλεύτηκε εσωτερικές διενέξεις: Τλαξκαλάτες, Τοτονάκες, φракτοί Τεξκόκο συμμαχούσαν με την Ισπανία εναντίον της αζτέκικης καταστολής.
• Προσωπική φιλοδοξία: Κορτέξ παρέβη Βελάσκεθ· ζήτησε τίτλο, γη, κληρονομιά.

4. Εκμετάλλευση Εργασίας & Πόρων

• Σύστημα ενκομιένδας χάρισε στους κατακτητές ιθαγενή εργασία/φόρους.
• Αργυρείς ορυχεία (πιο-късно Σακατέκας, Ποτόσι) απητούσαν αναγκαστικές εργασιακές συστήματα.

Τεχνολογικά & Βιολογικά Παράγοντες

Χάλυβας, πυρετός, άλογα, σκύλοι και—αποφασιακά—βιολίτια (1520) που σκότωσε τον αυτοκράτορα Κουιτλάουακ και ~40% του πληθυσμού της Τενοχτίτλαν, συντρίβοντας την αντίσταση.

Ήταν σύγκλιση λαθραίας, πίστης, γεωπολιτικής και μικροβιακής καταστροφής.