Ο Χαπάς_conflict: Δικαιώματα Ιθαγενών, Ζαπατίστες και η Μη Ολοκληρωμένη Μυρίκι του Μεξικού

Η σύγκρουση στο Χαπάς, τη νοτιότερη πολιτεία του Μεξικού, είναι δεκαετιών αγώνας μεταξύ του μεξικανικού κράτους και των ιθαγενών κοινωνιών Μάγια για τη γη, την αυτονομία και την αξιοπρέπεια.

Ιστορικές Ρίζες

Αποικιακές αποσπάσεις γης, επέκταση haciendas στη εποχή του Πορφίριο (1876–1911), και μετα-επαναστατική αμέλεια συγκέντρωσαν τη γη σε λίγα χέρια ενώ οι ιθαγενείς αγρότες αντιμετώπιζαν φτώχεια, διατροφική έλλειψη και πολιτική αποκλεισμός. Η τροποποίηση του 1992 στο Άρθρο 27 του Συντάγματος (επιτρέποντας την ιδιωτικοποίηση κοινωνικών γαιών ejido) ήταν η φλόγα.

Η Επανάσταση των Ζαπατιστών (1 Ιανουαρίου 1994)

Η μέρα που το NAFTAเข้όταν σε ισχύ, ο Στρατός Εθνικής Απελευθέρωσης Ζαπατίστων (EZLN) καταλάβει πόλεις στο Χαπάς. Οι απαιτήσεις τους:

• Δικαιώματα ιθαγενών και πολιτισμική αναγνώριση
• Γεωργική μεταρρύθμιση καικατανομή γης
• Δημοκρατία, δικαιοσύνη και αυτονομία
• Βασικές υπηρεσίες: υγεία, εκπαίδευση, στέγαση

Ο Μεξικανικός Στρατός αντεπίτεθε· 145+ νεκροί σε 12 ημέρες. Διακόπηκε πυρ, αλλά η σύγκρουση μετέβη σε πολιτικό και κοινωνικό αγώνα.

Συμφωνίες San Andrés (1996) και Προδοσία

Διαπραγματευμένες συμφωνίες αναγνώριζαν την αυτονομία των ιθαγενών, αλλά η κυβέρνηση Zedillo αρνήθηκε να τις εφαρμόσει πλήρως. Η νομοθετική πρόταση COCOPA υγράνθηκε. Η εμπιστοσύνη σπάστηκε.

Τρέχουσα Κατάσταση

• Ο όπλονος αγώνας έχει 크게 υποχωρήσει.
• Οι Ζαπατίστες διαχειρίζονται αυτόνομες δήμους (caracoles) με δικά τους σχολεία, κλινικές, συμβούλια.
• Παραμιλίτια βία, διαμάχες γης, και στρατιωτικοποίηση επιμένουν.
• Η φτώχεια ιθαγενών, η μετανάστευση και η κλιματική ευπαθείς παραμένουν οξείες.

Η σύγκρουση του Χαπάς παραμένει δοκιμασία της δέσμευσης του Μεξικού στην πολυεθνική δημοκρατία και τη δικαιοσύνη για τους πρώτους λαούς του.