Θρησκεία στη Βόρεια Αγγλία το 1653: Πουριτανικό Κοινωνικό Πόλιτωμα

Το Θρησκευτικό Τοπίο του Interregnum

Το 1653, η Αγγλία (συμπεριλαμβανομένου του Βορρά) βρισκόταν υπό το Κοινωνικό Πόλιτωμα (1649–1653) και μετά το Προτεκτοράτο (Ολίβερ Κρομвел, Lord Protector από Δεκ 1653). Η θρησκευτική κατάσταση ήταν μοναδική στην αγγλική ιστορία.

Επίσημη Δομή: Καμία Καθεστώς Εκκλησία

• Η Αγγλικανική Εκκλησία (Anglican) αποκατεστάθηκε (1646). Οι επίσκοποι καταργήθηκαν. Το Βιβλίο Κοινής Προσευχής απαγορεύτηκε.
• Δεν υπήρξε καμία «κρατική εκκλησία». Αντ' αυτού: ένα ευρύ εθνικό πλαίσιο που επέτρεπε σε πλείστους Πρωτεσταντικούς όμιλους να συγκεντρώνονται στα paroχιακά ναούς.
• Triers & Ejectors: Κεντρικοί επιμελητές εγκρίναν («δοκίμασαν») ιερείς· «σκανδαλώδεις» αποβάλλοντες.

Κυρίαρχες Ομάδες στον Βορρά (1653)

1. Πρεσβυτεριανοί: Ισχυροί στη Λάνκαστερ, Γιόρκσαρ, Νορθούμπερλαντ. Υποστήριζαν εθνική εκκλησία διακυβερνούμενη από πρεσβύτερους (classes, synods). Πολλοί paroχιακοί ιερείς ήσαν Πρεσβυτεριανοί.
2. Ανεξάρτητοι / Κολλεγιαστικοί: Βάση δύναμης Κρομвел. Κάθε ομιλός αυτόνομος. Ισχυροί στις πόλεις, μεταξύ αξιωματικών στρατού, εμπόρων. Γιόρκσαρ, Νιούκαστλ.
3. Βαπτίστες (Particular & General): Γρήγορη ανάπτυξη. Βαπτισμός πιστούς. Βορειες dynami: Γιόρκσαρ, Λίνκολνσαϊρ.
4. Κουάκερες (Συντροφιά Φίλων): Έκρηξη 1652 και μετά (Τζορτζ Φόξ στα ΒΝ — Σουορθμουρ Χολ, Πέντελ Χιλ). «Δημοσίευση αλήθειας» αποστολές. Διογμένοι αλλά γρήγορη εξάπλωση.
5. Πέμπτοι Μοναρχιστές: Χιλιασταί, πολιτικοί. Ισχυροί στον Βορρά (Major Generals).
6. Αγγλικανικοί Πιστοί («Ρογялιστές»): Υπογειαί. Χρησιμοποίησαν 1662 BCP κρυφά. Οικογενείες ευγενών.
7. Καθολικοί: Αποστασιοί ευγενείς (Χάουορντ, Κόνσταμπλ κ.λπ.), Ιησουίτικες αποστολές. Ανεχτέοι ελαφρώς καλύτερα από κάτω από Κάρλο Α, αλλά ποινικοί νόμοι παρέμειναν.

Περιφερειακή Χρωματισμός: Ο «Πουριτανικός Βορράς»

Ο Βορράς ήταν Πουριτανική καρδιά — όχι μονόλιθος, αλλά βαθιά διαμορφωμένος από Καλαβινιστική κήρυξη, σαββατική αυστηρότητα, ψαλμωδία και αντιεπισκοπική διάθεση. Η «Βόρεια Ένωση» ιερέων (Πρεσβυτεριανών) ήταν κέντρο δύναμης. Οι Major Generals του Κρομвел (1655–56) εφάρμοζαν θεοπρεπή μεταρρύθμιση εδώ ενεργά.

Συγκεκριμένα 1653

• Απρίλιος 1653: Rump Parliament διαλύθηκε από Κρομвел.
• Ιούλιος 1653: Barebones Parliament (τεταγμένοι άγιοι) — πολλοί βόρειοι θεολόγοι.
• Δεκέμβριος 1653: Instrument of Government → Κρομвел Lord Protector. Θρησκευτική ελευθερία για «όλους όσους προσυναινούνται πίστη στον Θεό μέσω Ιησού Χριστού» (εκτός Καθολικούς, Αγγλικανούς, Κουάκερες — όρια τεστ).

Αποκατάσταση (1660) Αντιστροφή

Πράξη Ομοιομορφίας (1662) επανέφερε τον Αγγλικανισμό. ~2.000 Πουριτανικοί ιερείς αποβλήθηκαν (Μεγάλη Αποβολή). Βόρεια Διαφωνία συνέχισε → αργότερα Πράξη Ανέσεως (1689).