Οι έρημοι δεν είναι άδειες εξερημώσεις – φιλοξενούν μερικούς από τους πιο πληθυσμιακούς αστικούς κέντρα της ανθρωπότητας. Ορισμένες ως πόλεις εντός ζωνών ξηρού ή ημιξηρού κλίματος (≤250 χιλ. ετήσια βροχόπτωση), αυτές οι πέντε μητρόπολεις δείχνουν πώς η ανθρώπινη εξευρέτιση συγκεντρώνει ζωή σε περιβάλλοντα ελλείψεως νερού. Οι αριθμοί πληθυσμού αντικατοπτρίζουν εκτιμήσεις μητροπολιτικών περιοχών περιόδου 2023–2024.
Η μεγαλύτερη πόλη της Αφρικης εκτείνεται παράλληλα με τον Νείλο λίγο πριν ανοίξει στο δέλτα. Η ύπαρξη του Καΐρου βασίζεται εξ ολοκλήρου στα νερά του Νείλου, τα οποία διεισδύουν στη Σαχάρα για να δημιουργήσουν μια γραμμική οάση. Η μητροπολιτική περιοχή περιλαμβάνει τη Τζίζα (σπίτι των Πυραμίδων) και τεράστιες ανεπίσημες καταλήψεις. Προκλήσεις: ακραία πυκνότητα, κυκλοφοριακή συμφόρηση, ατμοσφαιρική ρύπανση, και εξάρτηση από μοναδική πηγή νερού που μοιράζεται από 11 χώρες.
Ο οικονομικός κόμβος του Πακιστάν κάθεται στην ακτή της Αραβικής Θάλασσας, όπου η Έρημος Thar συναντά τον ωκεανό. Η Καρατσί λαμβάνει ελάχιστη βροχή (≈200 χιλ./έτος) αλλά έχει πρόσβαση σε νερό Ινδού μέσω καναλιών. Είναι μητρόπολη αντίθετων: λαμπερή οικονομική ζώνη, τεράστιο λιμάνι, και εκτεινόμενες katchi abadis (ανεπίσημες καταλήψεις). Στερεότητα νερού και καύσωνες (συχνά >40°C) είναι αναρρίχητες κρίσεις.
Ιδρυμένη το 762 μ.Χ. ως πρωτεύουσα των Ασσιάδων στον Τίγρη, η Μπαγκδάντ είναι ερημική μητρόπολη για 1.250 χρόνια. Ο ποταμός διαιρεί την πόλη σε Rusafa (ανατολή) και Karkh (δύση). Δέκα χρόνια σύγκρουσης βλάψαν την υποδομή· σήμερα, αλατότητα νερού, έλλειψη ρεύματος, και καλοκαίριες θερμοκρασίες που ξεπερνούν τα 50°C εμποδίζουν την κατανομή.
Η πρωτεύουσα του Ιράν κάθεται σε υψόμετρο 1.200 μ. στα νότια πλαγιά των ορῶν Αλμπορζ, συνορεύοντας με τη Dasht-e Kavir (Μεγάλη Αλυκή Έρημος). Η βουνή υδροθεσία τρέφει qanats και σύγχρονους κανάλιους. Η Τεχεράν υποφέρει σοβαρή ατμοσφαιρική ρύπανση (αποκλεισμένη από την τοπογραφία), υδρικό stress, και σεισμικό ρίσκο. Η μητροπολιτική περιοχή ξεπερνά τα 15 εκατομμύρια με τους δορυφόρους.
Αποκλεισμένη σε στενή κοιλάδα στα 1.800 μ. παράλληλα με τον ποταμό Καμπούλ, η πρωτεύουσα του Αφγανιστάν περιβάλλεται από ξηρά βουνά. Ταχύ, μη σχεδιασμένη ανάπτυξη από το 2001 έχει ξεπεράσει την υποδομή. Κατεξοχύσωση υδατοφόρων, μόλυνση, και εποχιακή ξηρασία απειλούν την υδατική ασφάλεια για πληθυσμό που τετραπλασιάστηκε σε δύο δεκαετίες.
Οι πέντε πόλεις μοιράζονται κρίσιμες ευπαθείς: εξάρτηση από μοναδικά ποταμικά συστήματα (συχνά transboundary), υπερεξόρυξη υδατοφόρων, κλιματική αύξηση θερμοκρασίας, και ελλείψεις υποδομών. Το μέλλον τους εξαρτάται από υδρο-διαπραγμάτευση, διαχείριση ζήτησης, ανακύκλωση λυμάτων, και κλιματικά ανθεκτικό αστικό σχεδιασμό. Καθώς οι έρημοι επεκτείνονται παγκοσμίως, αυτές οι πόλεις είναι προϊστάμενες των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η αστικοποίηση των ξηρών ζωνών παγκοσμίως.
