Στην κλασική μυθολογία, ο δεσπότης των θαλασσών φέρει δύο ονόματα: Ποσειδώνας (Ελληνικά, Ποσειδῶν) και Νεπτύνος (Λατινικά, Neptunus). Και οι δύο χορηγούν την τρίαινα, διέπουν καταιγίδες και σεισμούς («Σεισμογείτονας»), και βασILEύουν από κοραλλιακό παλάτι κάτω από τα κύματα.
Υιός Κρόνου και Ρέας, αδερφός Δίας και Αΐδη. Κλήρωσε τη θάλασσα στη τριμερή κοσμική διαίρεση. Θυμικός, τιμωρός, ερωτικός—πατέρας Θησέα, Πολυφήμου, Πήγασου, Τρίτωνα, και άπειρων άλλων. Κύρια μύθοι: διαγωνισμός με Αθηνά για Αθήνα (αλμυρή πηγή vs. ελιά), διώγμος Οδυσσέα, τείχη Τροίας. Σέβεται στην Κόρινθο, Ελίκη, Σούνιο; patrón ναυτών, άλογων, σεισμών.
Αρχικά θεός γλυκών νερών/άρδευσης (Λατινικά neptunus «υγρός»). Ελληνίστηκε σε αντίστοιχο Ποσειδώνα. Λιγότερο θύμιος, πιο αστικός—συνδεδεμένος με ναυτική νίκη (Λίμνη Regillus), ίππια δρόμους (Consualia), και γλυκές πηγές. Ναός στο Campus Martius; εορτή Neptunalia (23 Ιουλίου).
Πλανήτης Νεπτύνος (1846) ονομάστηκε για τον θεό—βαθύ μπλε, σύμβολο τρίαινας ♆. «Νεπτουνιανός» = ωκεανικός. Ποσειδώνας Adventure (1972), Percy Jackson franchise. Ο αρχέτυπος επιμένει: η απεριόριστη δύναμη κάτω από την επιφάνεια.