Στις 14 Μαΐου 1948, καθώς ο τελευταίος Βρετανικός Υψηλός Κομισάριος έφευγε από την Χάιφα, το Εβραϊκό Συμβούλιο Λαού (ηγούμενος Νταβίτ Μπεν-Γκουργιόν)κήρυξε την ίδρυση της Κράτους Ισραήλ στη Τελ Αβίβ. Την επόμενη ημέρα, 15 Μαΐου, στρατοί από πέντε αραβικές χώρες—Αίγυπτος, Τρανσγιορδανία, Συρία, Λίβανος και Ιράκ—περάσαν στα πρώην Μανδατικά εδάφη, ξεκινώντας τον Πόλεμο Αραβο-Ισραηλινού 1948 (γνωστός στον Ισραήλ ως Πόλεμος Ανεξαρτησίας, στα Αραβικά ως Νάκμπα).
Το Σχέδιο Διαμερισμού του ΟΗΕ (Αποφάσισμα 181, Νοέμβριος 1947) πρότεινε ξεχωριστά Εβραϊκό και Αραβικό κράτος. Η εβραϊκή ηγεσία αποδέχτηκε· η αραβική απέρριψε. Η βρετανική αναχώρηση δημιούργησε το κενό εξουσίας που και οι δύο πλευρές ζητούσαν να καλύψουν.
Ο πόλεμος διήρκεσε μέχρι τους ωρμολογίους του 1949. Ο Ισραήλ επεκτάθηκε πέρα από τα σύνορα του διαμερισμού· η Ιορδανία απέσυρε Δυτική Όχθη/Ανατολική Ιερουσαλήμ· η Αίγυπτος κράτησε Γάζα. ~700.000 Παλαιστίνιοι έγιναν πρόσφυγες. Καμία Παλαιστινιακή πολιτεία δεν αναδύθηκε.
Αυτή η ακολουθία—δήλωση, εισβολή, πόλεμος—ορίζει το σύγχρονο μεσογειακό διενέξιον.