Η Αφρική φιλοξενεί την μεγαλύτερη ζεστή έρημο του κόσμου (Σαχάρα) και άλλα μεγάλα ξηρά ζώνες (Καλαχάρι, Ναμίμπ, Τσάλμπι, Δανάκιλ). Πολλαπλές γεωγραφικές και κλιματικές παράγοντες συγκλίνουν για να δημιουργήσουν αυτό το πρότυπο.
Το μεγαλύτερο μέρος της Αφρικής βρίσκεται κάτω από τα κατευθυνόμενα άκρα του Κελυφείου Hadley (περίπου 20°–30° Β/Ν), όπου ξηρό, κατακερματισμένος αέρας καταστέλλει τη σχηματισμό νεφών και βροχόπτωση.
Βορειοανατολικοί και νοτιοανατολικοί εμπορικοί άνεμοι μεταφέρουν ωκεανική υγρασία εσωτερικά, αλλά απελευθερώνουν το μεγαλύτερο μέρος της βροχόπτωσης στις ακτογραμμικές περιφέρειες και τις ανεμοδρόμες πλαγιές βουνών, αφήνοντας τα εσωτερικά λεκάδες ξηρά.
Οροσειρές όπως το Atlas, Αιθιοπικά Υψηλά, και Δρακενσμπεργκ εξάγουν υγρασία από ανέμους, δημιουργώντας ξηρά αποπνευματικά ζώνες—η βόρεια άκρη της Σαχάρας και τα δυτικά όρια της Καλαχάρι είναι κλασικά παραδείγματα.
Εκτός των λεκανών Νείλου, Κονγκό, Νίγερ, και Ζαμπέζι, τεράστιες εσωτερικές περιοχές λείπουν αξιόπιστη επιφανειακή υδατική, περιορίζοντας τη βλάστηση και ενισχύοντας τη ξηρασία.
Εκτεταμένες αμμώδεις θάλασσες (ergs), βραχώδεις πλατέες (hamadas), και άλμυρες λεκάνες έχουν χαμηλή ικανότητα κράτησης νερού, αποτρέποντας την ανακούφιση οικοσυστήματος ακόμα και όταν βρέχει.
Υπερβόσκημα, αποδάσωση, και μη βιώσιμη άρδευση επιταχύνουν την χάραξη εδάφους, επεκτείνοντας τα ερημικά περιθώρια—ειδικά στη ζώνη μετάβασης Σαχέλ.
Η Αφρική κατόχει επίσης τροπικά δάση βροχής (Κονγκό Basin), σαβάνες (Σερενγκέτι, Μιομπό), Μεσογειακά ξυλόφυτα (Κέιπ, Maghreb), και Αφρο-αλπίνες ζώνες. Η κλιματική ποικιλία της είναι τόσο εντυπωσιακή όσο και οι έρημοί της.
