Πρώτη Εμπορία στη Νότια Δυτική Ασία: Νεολιθική Περίοδος (9000–7000 π.Χ.)

Η αρχαιολογική απόδειξη τοποθετεί τα πρώιμα δίκτυα εμπορίας στη Νότια Δυτική Ασία (Κοινή Ανατολή) στα 9000–7000 π.Χ. (Προ-κεραμική Νεολιθική Α/Β).

Πρώιμα Εμπορευόμενα

• Οψιδιάνος: Από ανατολικές πηγές (Çiftlik, Göllüdağ, Nemrut Dağ) στη Λεβάντε, Μεσοποταμία, Κύπρο — οξυδερή εργαλεία, αντικείμενα prestige.
• Κοχύλια/Μπίλες: Μεσογειακά (Dentalium, Columbella) → εσωτερικοί οικισμοί.
• Ασφάλτος: Φυσικός ασφάλτος (Hit, Ιράκ) → υδροφυγή, κολλητικό.
• Λιθικά εργαλεία/προϋλικά: Χαλίκος, χερτίς σε περιοχές.
• Πρώιμα καλλιεργούμενα φυτά: Σίταρι, κριθάρι, φακές, αράκα — διάδοση μέσω ανταλλαγής.
• Κτηνοτροφικά: Πρόβατα, αίγες, βοοειδή, χοίροι — ζωντανά ζώα.

Κλειδιά Οικισμοί που Δεικνύουν Εμπορία

• Çatalhöyük (Τουρκία, 7100–5700 π.Χ.): Οψιδιάνος από 300+ χλμ· κοχύλια από Μεσόγειο.
• Ιεριχώ (Δυτική Όχθη, 9000 π.Χ.+): Οψιδιάνος, τουρκουάζ, κουρίδες.
• Γιαρμό (Ιράκ, 7000 π.Χ.): Οψιδιάνος, λιθικά λεκάνια.
• Αιν Γκαζάλ (Ιορδανία, 7200–5000 π.Χ.): Υλικά μακρινής απόστασης.

Επέκταση (4ος Χιλιετίας π.Χ.)

Επέκταση Ουρούκ (Μεσοποταμία) → μακρινά δίκτυα στην Αίγυπτο (Νακάδα), Ανατολία (Αρσλαντέπε), Ιράν (Σούσα), Κεντρική Ασία (Τουρκμενιστάν). Ρόδα, ιστία, γραφή, σφραγίδες εμφανίζονται για διαχείριση πολυπλοκότητας.