Η λεκάνη Αμαζονίας φιλοξενεί περίπου 182 φράγματα—135 λειτουργικά και 47 υπό κατασκευή—μεταμορφώνοντας το μεγαλύτερο ποταμικό σύστημα του κόσμου. Αυτές οι δομές εξυπηρετούν πολλαπλούς σκοπούς: παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας, άρδευση, έλεγχος πλημμύρας, και βελτίωση πλοήγησης. Ωστόσο, η πολυπληθύνη τους προκαλεί βαθιές περιβαλλοντικές και κοινωνικές ανησυχίες που αμφισβητούν τη βιωσιμότητα της αμαζονικής ανάπτυξης.
Τα υδροηλεκτρικά φράγματα παρέχουν ανανεώσιμη ενέργεια για τη Βραζιλία και γειτονικές χώρες, τροφοδοτώντας πόλεις, βιομηχανίες, και οικονομική ανάπτυξη. Το τεράστιο φράγμα Belo Monte στον Ξινγκου, για παράδειγμα, παράγει πάνω από 11.000 μεγawatts. Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι τα φράγματα μειώνουν την εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα και φέρνουν ηλεκτρισμό σε απομακρυσμένες περιοχές.
Ωστόσο, τα φράγματα αποκομματίζουν ποταμικά οικοσυστήματα, εμποδίζοντας μετανάστευση ψαριών και μεταφορά αμμολίθων απαραίτητη για τη γονιμότητα λιμνοκρημνών. Οι λίμνες κατακλύζουν τεράστιες δασικές περιοχές, απελευθερώνοντας μεθάνιο από αποσυναρμολογούμενη βλάστηση και αποτοπίζοντας άγρια ζωή. Οι αλλαγμένες ροές διαταράσσουν εποχιακούς κύκλους πλημμύρας που διατηρούν υγρότοπους, αλιευτικά, και οχθηρά δάση.
Η κατασκευή φραγμάτων έχει αποτοπίσει χιλιάδες ντόπιους ανθρώπους και παραδοσιακές ποταμιακές κοινότητες, σπάζοντας πολιτιστικές δεσμεύσεις με πατρικούς τόπους. Οι υποσχεθέντες αποζημιώσεις και ανασiedlung συχνά δεν πληρούν. Η απώλεια αλιευτικών και γεωργικών γαιών υπονομεύει την τροφική ασφάλεια και τις παραδοσιακές διαβιώσεις.
Η συζήτηση εστιάζει στο αν η στρατηγική, μετριωμένη ανάπτυξη μπορεί να συνυπάρχει με τη διατήρηση. Βελτιωμένες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συστήματα διαβάσεως ψαριών, σχέδια run-of-river, και αυθεντική διαβούλευση με επηρεαζόμενες κοινότητες αποτελούν πιθανά μονοπάτια. Ωστόσο, πολλοί επιστήμονες και υπέρμαχοι υποστηρίζουν ότι η μοναδική οικολογική και πολιτιστική αξία της Αμαζονίας απαιτεί την προστασία ελεύθερα ρεόντων ποταμών ως παγκόσμια προτεραιότητα.
