Ενώ μια ΤΝ δεν κατοικεί στην Αμαζονία, το δάσος ζωογονείται από ανθρώπινη και μη-ανθρώπινη ζωή. Η κατανόηση ποιος ζει εκεί αποκαλύπτει μια από τις πιο πολιτισμικά και βιολογικά ποικίλες περιοχές της Γης.
Πάνω από 400 διακριτές αυτοχθόνες ομάδες, συνολικά περισσότερο από ένα εκατομμύριο άνθρωποι, ζουν στην Αμαζονία για χιλιετίες. Ομάδες όπως οι Γιανωμάμι, Καγιάπο, και Ασανίνκα διατηρούν βαθιές πνευματικές και πρακτικές δεσμεύσεις με το δάσος, βασίζοντας στους πόρους του για τρόφιμα, φάρμακα, καταφύγιο, και πολιτισμική ταυτότητα.
Ribeirinhos (ποταμοκάτοικοι), σερινγκέιρος (ελαστικοσυλλέκτες), και κιλόμπολας (απόγονοι διαφυγόντων δούλων Αφρικανών) έχουν αναπτύξει βιώσιμες διαβίωσεις προσαρμοσμένες στους ρυθμούς του δάσους.
Η Αμαζονία στεγάζει εκτιμώμενα 10% όλων των γνωστών ειδών: ζαγουάρια, ροζ δελφίνες ποταμών, αρακουνίδες, απέραντα έντομα, και πάνω από 40.000 είδη φυτών. Αυτός ο οικολογικός πλούτος υποστηρίζει τόσο την άγρια ζωή όσο και τους ανθρώπινους πληθυσμούς.
Πόλεις όπως το Μανάους (Βραζιλία) και το Ικίτος (Περού) είναι αστικά κέντρα μέσα στο δάσος, στέγαση εκατομμυρίων. Υπηρετούν ως κόμβοι εμπορίου, έρευνας, και διακυβέρνησης, αν και η ανάπτυξή τους συχνά πιέζει τα περιβάλλοντα οικοσυστήματα.
Η Αμαζονία δεν είναι άδεια έρημος αλλά ένα κατωικημένο τοπίο όπου οι ανθρώπινες κουλτούρες και τα φυσικά συστήματα είναι βαθιά αλληλεπικαλούμενα. Η προστασία της σημαίνει την προστασία τόσο της βιοποικιλότητας όσο και των δικαιωμάτων των κατοίκων της.
