Η διάκριση είναι ελεганτά απλή: ένα νησί είναι χώνα περιβαλλόμενη από νερό· μια λίμνη είναι νερό περιβαλλόμενο από χώνα. Αλλά κάτω από αυτή την αντίστροφη σχέση κρύβεται ένας κόσμος γεωλογικών, οικολογικών και ανθρώπινων διαφορών.
Σχηματισμός. Τα νησιά προκύπτουν από ηφαιστιακές εκρήξεις (Χαβάη, Ισλανδία), τεκτονική άνοδο (Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία), κοραλλιακή σύσσωση (Μαλδίβες, Τουβαλού), ηπειρωτική διάσπαση (Μαδαγασκάρη, Γροιλανδία) ή ίστωση ιζημάτων (δέλτα ποταμών, νησιά φράγματος).
Βιογεωγραφία. Η απομόνωση οδηγεί στην ειδικοποίηση. Οι φίγκες του Ντάρβιν στη Γκαλαπάγος, οι λημούρια στη Μαδαγασκάρη, οι δράκοι Κομόντου στα Κομόντου—τα νησιά είναι δοχεία εξέλιξης. Αλλά η απομόνωση φέρνει και ευαλωτότητα: τα νησιωτικά είδη συχνά λείπουν αμυντικά μέσα ενάντια σε εισβάλλοντα πρακτικά, καθιστώντας τα hotspots εξαφάνισης.
Ανθρώπια κλίμακα. Τα νησιά κυμαίνονται από τη Γροιλανδία (2,16 εκατ. τετρ. χλμ.) σε βράχους που μόλις βγαίνουν στην πλήμμυρα. Κάποια φιλοξενούν μεγαπόλεις (Τόκιο, Τζακάρτα, Μανίλα); άλλα είναι ακατοίκητα. Η στερεότητα γλυκού νερού, η περιορισμένη αροτέρα γη και η έκθεση σε καταιγίδες και άνοδο θαλάσσης διαμορφώνουν μοναδικά τις νησιωτικές κοινωνίες.
Σχηματισμός. Γλακιαλική εξόρυξη (Μεγάλες Λίμνες, Λίμνη Μπαϊκάλ), τεκτονική ραγάδα (Τανγανίκια, Μπαϊκάλ), ηφαιστιακοί κρατήρες (Λίμνη Κράτερ, Ταάλ), φράγματα χυμάτων (Λίμνη Αταμπάντ), και ανθρώπινη φράγματα (τεχνητές λίμνες όπως Μειντ, Βόλτα).
Χημεία. Οι περισσότερες λίμνες είναι γλυκές, αλλά οι ενδορρεϊκές (κλειστές λεκάνες) λίμνες—Κασπία Θάλασσα, Νεκρά Θάλασσα, Μεγάλη Αλάτι Λίμνη—συσσωρεύουν αλάτα και μέταλλα, δημιουργώντας υπεραλμυρικά οικοσυστήματα με ειδικευμένη βιοτα (αρτεμία, αλοφίλες αρχαίες βακτήρια).
Διαστρωμάτωση και αναστροφή. Οι βαθιές μεσαίες λίμνες διαστρωματίζονται εποχιακά (θερμό επιλεμνίο, ψυχρό υπολεμνίο), αναμιγνύονται την άνοιξη και το φθινόπωρο—ένας κύκλος που οξυγονώνει τα βάθη και αναδιανέμει τα θρεπτικά. Οι τροπικές λίμνες μπορεί να αναστρέφονται σπάνια ή ποτέ.
Ανθρώπινη εξάρτηση. Οι λίμνες παρέχουν πόσιμο νερό, άρδευση, αλιεία, μεταφορά, υδροηλεκτρισμό, αναψυχή και πνευματική σημασία. Αλλά είναι ευάλωτες: ρύπανση, εισβάλλοντα είδη, υπερεξόρυξη και κλιματική αλλαγή απειλούν τα λιμναϊκά οικοσυστήματα παγκοσμίως.
Η φύση αγαπά την αναδρομικότητα. Η Λίμνη Μανιτού στο Νησί Μανιτούλιν στη Λίμνη Χούρον είναι η μεγαλύτερη λίμνη σε νησί σε λίμνη στον κόσμο. Το Βουλκάν Πουίντ στη Λίμνη Κράτερ στο Νησί Βουλκάνιο στη Λίμνη Ταάλ στο Νησί Λουζόν παίρνει ένα βήμα παραπέρα—νησί σε λίμνη σε νησί σε λίμνη σε νησί.
Είτε χώνα στο νερό είτε νερό στη χώνα, και τα δύο είναι συγκεντρωμένοι κόσμοι—περιορισμένοι, διακριτικοί και ανισότιμα σημαντικοί για τη ζωή που φιλοξενούν.
