Τι ονομάζεται τεχνητός κανάλι ναυσιπλοΐας
Ένα **κανάλι** είναι ένα **τεχνητό υδατόδρομο** κατασκευασμένο για να επιτρέψει **τα πλοία να ταξιδέψουν μεταξύ υδατικών σωμάτων** που δεν είναι φυσικά συνδεδεμένα, ή για να **αποφύγουν μη ναυσιπλώσιμες τμήματα** φυσικών ποταμών.
Κύρια Χαρακτηριστικά
- Τεχνητό Κανάλι: Ορυκτό, επανδωμένο (πηλός, σκυρόδεμα, σίδηρος), κλιμακοποιημένο για σταθερό βάθος/πλάτος.
- Προμήθεια Νερού: Τρέφεται από **ποταμούς, τεχνητές λίμνες, αντλίες, ή φράγματα** από ανώτερες πηγές.
- Φράγματα: **Δωμάτια με πύλες** που ανεβάζουν/κατεβάζουν πλοία μεταξύ διαφορετικών υδατικών επιπέδων (απολύτως απαραίτητα για διαβάθμιση υδρολογικών διαμερισμάτων).
- Διαβάσεις / Σύγχρονη Πρόωση: Ιστορικά **άλογα/γιαλοί έτρεχαν**; τώρα **αυτόνομη κίνηση (ντίζελ/ηλεκτρικά)** ή **τρακτερ-υποστηριζόμενη**.
- Διαβάσεις: **Γεφύρες (στεριές, ανυψώσιμες, περιστρεφόμενες), тунνέλ, υδαγωγεία** (κανάλι πάνω από ποτάμιο/κοιλάδα).
Τύποι
- Κανάλια Ναυσιπλοΐας: **Σουέζ, Παναμά, Εριέ, Κιήλ, Κόρινθος, Μεγάλο Κανάλι (Κίνα), Αμστερδாம்-Ρήνος, Βόλγα-Ντον** — για **εμπόριο/ναυσιπλοΐα**.
- Κανάλια Άρδευσης: **Διανέμουν νερό σε αγροκτήματα** (π.χ. Κεντρική Κοιλιάδα Καλιφόρνια, Λεκανοπέδιο Ινδού, Μουρέι-Ντάρλινγκ).
- Κανάλια Αποχέτευσης: **Αφαιρούν υπέρβιο νερό** (Φενς/ΗΒ,Nederlandse polders, Φλόριντα Everglades).
- Κανάλια Ενέργειας: **Τρέφουν υδροστρόβιλους** (Νιάγκαρα, Λαούφφεν).
- Υβριδικά: Το περισσότερα εξυπηρετούν πολλαπλούς σκοπούς (ναυσιπλοΐα + άρδευση + αποχέτευση + αναψυχή).
Ανοιχτά vs. Κλειστά
- Ανοιχτό Κανάλι: **Εκτεθειμένο στον αέρα** (τυπικό).
- Κλειστό Κανάλι / Τούνελ / Αγωγός: **Καλυμμένο** (υδαγωγεία, πενστ, αστικά κάλυμμα). Δεν χρησιμοποιούνται τυπικά για ναυσιπλοΐα.
Επίδραση
Τα κανάλια **αλλάζουν γεωγραφία, εμπόριο, εγκατάσταση, και γεωπολιτική**. **Σουέζ (1869)** κοψίμασε απόσταση Ευρώπη–Ασία **~6.000 χλμ**. **Παναμά (1914)** αποφύγει **Ακρωτήριο Χορν (13.000 χλμ)**. **Εριέ (1825)** άνοιξε **Μεγάλα Λίμνες στη Νέα Υόρκη**, κάνοντας τη **Νέα Υόρκη την αυτοκρατορική πολιτεία**. Παραμένουν **κρίσιμη υποδομή**—**90% του παγκόσμιου εμπορίου κατά όγκο κινείται по θαλάσσα**; τα κανάλια είναι οι **στενά σημεία**.