Γιατί η Ιταλία Έπιαζε τη Φιούμε στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο: Λιμάνι, Περίφημο & Το Αδριατικό Βραβείο
Η Φιούμε (σήμερα Ριέκα, Κροατία) ήταν ο κύριος Αδριατικός λιμένας της Αυτοκρατορίας Αυστρίας-Ουγγρίας — βαθύ νερό, σιδηροδρομικά συνδεδεμένο, εξυπηρετούσε 70% της αυτοκρατορικής ναυτιλιακής εμπορικής. Η υπόσχεση της Ιταλίας στο Σύμφωνο του Λονδίνου του 1915 να την παραδώσει δεν ήταν συναισθηματική· ήταν στρατηγικός υπολογισμός.
Τρεις Ανάγκες
- Θαλασσινή Πρόσβαση: Οι δικοί της λιμένες (Τριέστη, Βενετία) ήταν ρηχοί ή εκτεθειμένοι. Η Φιούμε έδινε ασφαλή, ολόχρονο ναυτικό/εμπορικό πύλη.
- Εδαφική Συνέχεια: Η Φιούμε συνδέει την Ίστρια (η οποία ήδη υπόσχεται) με την Αδριατική ακτή της Δαλματίας — δημιουργώντας αμυντικό Αδριατικό σύνορο.
- Έλεγχος Εμπορίου: Ουγγρικό σιτάρι, Αυστριακό ξύλο, Βοσνιακά μεταλλεία ρεύσαν μέσω Φιούμης. Κατακτάντας τον λιμένα, κατακτάς την οικονομική έξοδο των Βαλκανίων.
Ο Αντιπάλιος Διεκδικητής
Νότιοι Σλάβοι (Γουγοσλαβία) έβλεπαν τη Φιούμη ως τη φυσική τους έξοδο — Κροατική πλειοψηφία, ζωτική για τις εξαγωγές της Ζάγκρεμπ. Τα 14 Σημεία του Γουίλσον (αυτοπροσδιορισμός) συγκρούονταν με μυστικές συνθήκες.
Μεταπολεμική Χάος
- 1919: Οι λεγεώνες ντάννούντσιο καταλαμβάνουν τη Φιούμη (16μήνη «Αυτοκρατορία του Καρνάρο»).
- 1920 Σύμφωνο Ραπάλο: Ελεύθερη Πολιτεία Φιούμης (συμβιβασμός).
- 1924 Σύμφωνο Ρόμης: Ιταλία ανακτά Φιούμη; Γουγοσλαβία παίρνει Πόρτο Μπαρός (Σουσάκ).
- 1947: Σύμφωνο Παρισιού → Γουγοσλαβία; Ιταλική έξοδος.
Η Φιούμη ετυπώνει το μηδενικό παιχνίδι του Αδριατικού: λιμένας μίας αυτοκρατορίας, αδιαφόρως ζωής άλλης, προδοσία τρίτης.